COVID-19 pandemi sürecinin çocuk ve ergen psikiyatrisi yataklı servisindeki psikiyatrik bozukluklara etkisinin geriye dönük incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERİÇ MENEKŞELİ

Danışman: Gül KARAÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: 11 Mart 2020'de Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından pandemi ilan edilen yeni tip koronavirüs salgını nedeniyle, tüm dünyada çalışma ve eğitim alanı ile sosyal alanda çok çeşitli değişiklikler ve kısıtlamalara gidilmiş olup, hem bu değişiklik ve düzenlemelerin, hem de salgının kendisinin ruh sağlığı üzerine kısa ve uzun dönemde birtakım etkileri olmuştur. Çalışmamızın amacı; COVID-19 pandemisinin çocuk ve ergen ruh sağlığı üzerine etkilerini, yataklı servisteki hastaların psikopatoloji oranları, şiddetleri, kendine zarar verme, çevreye zarar verme davranışları ve suisid girişimlerindeki değişiklikleri pandemi öncesi dönem ile kıyaslayarak geniş bir zaman aralığı ve hasta popülasyonu üzerinden incelemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızın vaka grubunu Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Yataklı Servisi'nde pandemi dönemi olarak belirlenen Mart 2020-Aralık 2021 tarihlerinde yatışı gerçekleştirilmiş 12-18 yaş arası 121 hasta, kontrol grubunu ise pandemi öncesi dönem olarak belirlenen Temmuz 2018-Mart 2020 tarihlerinde yatışı gerçekleştirilmiş 12-18 yaş arası 173 hasta oluşturmaktadır. Bu hastaların yatış dosyaları geçmişe dönük olarak incelenirken araştırmacı tarafından oluşturulan sosyodemografik veri formu doldurulmuştur. Ayrıca hastaların yatış süreçlerinde raporlanmış Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Young Mani derecelendirme ölçeği (YMRS), Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) skorları kullanılmıştır. BULGULAR: Çalışma örneklemimizden vaka grubunu oluşturan pandemi döneminde yatışı olan hastalarda şizofreni tanısı ile yatışların anlamlı arttığı bulunmuştur (p=0,021). Ayrıca vaka grubu hastalarda yatış günü raporlanan ve hastalık şiddetini gösteren PANNS genel psikopatoloji (p=0,03) ve total ölçek skorlarının (0,017) ve taburculuk günü raporlanan PANNS total ölçek skoru ortalamalarının (p=0,019) anlamlı arttığı gösterilmiştir. Farmakolojik tedaviler değerlendirildiğinde; vaka grubu hastaların tedavisinde, tipik antipsikotik (p<0,01), intramüsküler haloperidol enjeksiyon (p<0,01) ve intramüsküler klorpromazin enjeksiyon (p<0,01) kullanım oranlarının anlamlı arttığı saptanmıştır. Ayrıca vaka grubundaki hastalardan sosyal izolasyondan olumsuz etkilendiği söylenenlerde otizm spektrum bozukluğu tanı oranlarının, sosyal izolasyondan olumsuz etkilenmediği söylenenlere göre anlamlı olarak artmış olduğu gösterilmiştir (p=0,047). SONUÇLAR: Pandemi döneminde şizofreni tanısı ile yatış oranları artmıştır. Ayrıca PANNS ölçek skorlarındaki yükseklik ve kullanılan tedavilerdeki değişikliklerden yola çıkarak, hastalardaki psikopatolojilerin şiddetlendiğini söyleyebiliriz. Son olarak otizm spektrum bozukluğu tanısı olan hastalar için sosyal izolasyon bu hastalardaki psikopatolojiler açısından tetikleyici bir faktör olarak rol oynamıştır. Anahtar Kelimeler: COVID-19, Pandemi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi, Yataklı Servisler, Psikopatoloji Şiddeti, Sosyal İzolasyon, Karantina