Metastatik renal hücreli kanser tanılı hastalarda sağkalımın ve tedavi yan etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR TELLİ
Danışman: Bayram KOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Renal hücreli kanser (RHK), renal korteksten köken alır ve tüm böbrek malignitelerinin %85'ini oluşturur. Önceden metastatik RHK tedavisinde sitokin bazlı tedaviler kullanılırken hedefe yönelik tedavilerin (HYT) kullanılmaya başlanmasıyla hastaların sağkalımında önemli artış sağlanmıştır. Kontrol noktası inhibitörü immünoterapiler (KNİİ) ise tedavide yeni bir dönem başlatmış ve özellikle tedaviye rağmen progresyon göstermiş ve International Metastatic Renal Cell Carcinoma Database Consortium (IMDC) risk sınıflamasına göre orta ve kötü risk grubundaki hastalarda HYT'lere üstünlük göstermişlerdir. KNİİ'lerin ve HYT'lerin dermatolojik, endokrinolojik, gastrointestinal, hepatotoksik, hematolojik yan etkiler başta olmak üzere çeşitli yan etkileri bulunmaktadır. Bu araştırmada, KNİİ ve HYT alan hastalarda sağkalım ve bu tedavilere bağlı gelişen yan etkiler incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya Ocak 2013-Aralık 2019 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi (GEAH) Tıbbi Onkoloji Bölümünde RHK tanısı ile takip edilen hastalar retrospektif olarak dahil edilmiştir. Hastaların takip kartları ve hastane bilgi yönetim sistemindeki kayıtları incelenmiştir. Hastaların demografik bilgileri, tanı tarihleri, metastaz tarihleri ve bölgeleri, uygulanan tedaviler ve yan etkileri, laboratuvar sonuçları, tedavi değişiklik tarihleri ve nedenleri, son kontrol tarihleri ve ölüm tarihleri kaydedilmiştir. Bulgular: Çalışmaya yaşları 31 ile 85 arasında değişen, 62'si (%76.5) erkek 19'u (%23.5) kadın toplam 81 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 57.7 ± 12 idi. 62 hastada (%76.5) uzak metastaz saptandı. Ortanca genel sağkalım (GS); nivolumab tedavisi almış hastalarda 39 (17.1-60.8) ay, almamış hastalarda 11 (5-16.9) aydı (p=0.09). Ortanca progresyonsuz sağkalım (PS); nivolumab alanlarda 20 (3.7-36.2) ay, pazopanib alanlarda 13 (8.7-17.2) ay, sunitinib alanlarda 7 (4.3-9.6) ay bulundu. Nivolumab kullanan hastalarda herhangi bir evrede olmak üzere hastaların %28.5'inde aspartat aminotransferaz (AST) veya alanin aminotransferaz (ALT) yüksekliği, %39.2'sinde alkalen fosfataz (ALP) veya gama glutamil transferaz (GGT) yüksekliği, %10.7'sinde total bilirubin yüksekliği, %28.5'inde lenfopeni, %7'sinde trombositopeni ve %17.8'inde tiroid stimülan hormon (TSH) yüksekliği saptandı. Pazopanib kullanan hastalarda herhangi bir evrede olmak üzere hastaların %20.5'inde AST veya ALT yüksekliği, %12.8'inde ALP veya GGT yüksekliği, %7.6'sında total bilirubin yüksekliği, %23'ünde lenfopeni, %15.5'inde trombositopeni, %20.5'inde TSH yüksekliği saptandı. Sunitinib kullanan hastalarda herhangi bir evrede olmak üzere hastaların %31.5'inde AST veya ALT yüksekliği, %21'inde ALP veya GGT yüksekliği, %10.5'inde total bilirubin yüksekliği, %42'sinde lenfopeni, %10.5'inde trombositopeni, %26.5'inde TSH yüksekliği saptandı. Sonuç: Nivolumabın RHK'lı hastalarda sağkalım avantajı sağlayabileceği, nivolumab, pazopanib ve sunitinib kullanan hastaların tedavi yan etkileri açısından takip edilmesi gerektiği ancak bu ilaçların çoğunlukla tedavide aksama veya tedavi değişikliğine neden olmadığı değerlendirilebilir. Anahtar kelimeler: renal hücreli kanser, kontrol noktası inhibitörü immünoterapi, hedefe yönelik tedavi, nivolumab, pazopanib, sunitinib, yan etki