Nazal septal osseokartilajinöz bileşke ile kafa tabanı arasındaki mesafenin ve bu mesafenin burun tabanı ile olan açısal ilişkisinin bilgisayarlı tomografi ile ölçülmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED VEYSEL YILMAZ

Danışman: Özlem ÜNSAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Nazal septumun osseokartilajinöz bileşkesinin en dorsal noktası (K noktası) ile anterior kafa tabanına ait belirli referans noktalar arasındaki mesafelerin ve bu doğruların burun tabanına göre yaptığı açısal ilişkilerin bilgisayarlı tomografi (BT) aracılığıyla ölçülmesidir. Ayrıca bu anatomik ilişkilerin yaş ve cinsiyetle olan varyasyonları da araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: 2022–2024 yılları arasında Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz Kliniği'ne başvuran ve 1 mm kesitli PNS BT'si çekilmiş 142 erişkin bireyin (71 kadın, 71 erkek) sagittal görüntüleri retrospektif olarak incelendi. Nazal septumun en dorsal noktası (A) ile etmoid çatının başlangıcı (B), sfenoid sinüs ön sınırı (C) ve bu ikisi arasındaki orta nokta (D) arasındaki mesafeler ile bu doğruların burun tabanına göre yaptığı açılar ölçüldü. A noktasından burun tabanına paralel olan çizgiye dik (90 derece) çizilen çizginin açıortayından (45 derece) geçen doğrunun nazal septal osteokartilajinöz bileşkeyi kestiği nokta E referans nokta olara kabul edilerek, B-E, C-E ve D-E noktaları arasındaki mesafenin ve bu noktalar arasından geçen doğrunun burun tabanına paralel olan çizgi ile arasındaki açısal ilişkinin tespiti de araştırılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 142 bireyin yaş ortalaması 31.7±11.2 yıl olup, cinsiyet dağılımı eşit şekilde 71 kadın ve 71 erkekten oluşmaktadır. Yapılan ölçümlerde, A-B mesafesi ortalama 27.5±4.86 mm, A-D mesafesi 35.6±6.28 mm ve A-C mesafesi 51.1±8.69 mm olarak tespit edilmiştir. E noktasının referans alındığı ölçümlerde ise E-B mesafesi 33±4.85 mm, E-D mesafesi 30.99±5.9 mm ve E-C mesafesi 40.1±7.3 mm olarak hesaplanmıştır. Bu mesafelere ait açılar incelendiğinde; burun tabanı çizgisi ile A-B doğrusu arasındaki açı (x açısı) ortalama 33.6±8.6°, A-D doğrusu ile olan açı (y açısı) 17.1±5.2°, A-C doğrusu ile olan açı (z açısı) ise 8.7±4.99° olarak ölçülmüştür. Burun tabanı çizgisiyle sırasıyla E-B doğrusu arasındaki açı ( açısı) 87.6±11.2°, E-D doğrusu arasındaki açı ( açısı) 64.1±11.7° ve E-C doğrusu ile arasındaki açı ( açısı) 40.1±10.4° olarak bulunmuştur. Cinsiyetler arası karşılaştırmada, A-B ve A-D mesafeleri erkeklerde kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha uzun bulunmuştur (sırasıyla p 50 yaş), E-D ve E-C mesafeleri 36–50 yaş grubunda, 18–35 yaş grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olarak daha uzun bulunmuştur (sırasıyla p=0.003 ve p<0.001). Sonuç: Bu çalışma ile erişkin bireylerde A noktası ile kafa tabanı arasındaki mesafeler ve açıların yaş ve cinsiyetle ilişkili olarak değişkenlik gösterdiği ortaya konmuştur. A ve E noktaları referans alınarak yapılan ölçümler kafa tabanı ile nazal septum arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabilir, nazal cerrahilerin planlamasında ve intraoperatif süreçte faydalı olabilir.