Acil servise travma dışı nedenlerle başvuran 65 yaş ve üzeri hastaların demografik özellikleri ve kalite indikatörlerinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI GÖĞEBAKAN

Danışman: Mustafa KEŞAPLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Yaşlı hastalar, diğer yaş grupları ile kıyaslandığında morbidite ve mortalitesi daha yüksek olup, acil servis yönetimi de zor bir gruptur. Biz bu çalışmada hastanemiz acil servisine travma dışı nedenlerle başvuran 65 yaş ve üzeri hastaların demografik özellikleri ve bu hastaların bakım kalitesini etkileyebilecek faktörleri değerlendirmeyi amaçladık. Metod: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğine 1 Eylül 2021-1 Kasım 2021 tarihleri arasında travma dışı nedenlerle başvuran 65 yaş üzeri hastalar prospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, transfer yöntemi, sosyal yaşam durumu, Identification of Seniors at Risk (ISAR) skoru, acil serviste istenen tetkikler, kan ürünü istenip istenmediği, üriner katater kullanımı, kısıtlama yapılıp yapılmadığı, suistimal/ihmal durumu, acil serviste konulan tanı/tanılar, istenen konsültasyonlar ve süreleri, acil servis sonlanımları, hastanede yatış süreleri ve yetmiş iki saat sonra yeniden başvuru oranları çalışma formuna kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya 2529 hasta dahil edildi. Hastalarının yaş ortalaması 74,4±7,5 ve %47,8'i kadındı. Çalışma hastalarının %80,8'i ayaktan başvururken, %89,4'ü ailesiyle beraber yaşamaktaydı ve median ISAR skoru 2'ydi. En sık konulan tanı enfeksiyonlar olup (%26,5), ikinci sırada kardiyovasküler sisteme (%20,3) ait patolojiler gelmekteydi. Tüm tanılar ve enfeksiyonlar arasında en sık görülen idrar yolları enfeksiyonuydu (İYE). Hastaların %70,4'ü acil servisten taburcu olurken, %20,4'ü servise, %9'u ise yoğun bakıma yatmıştı. Yaşlı hastaların acil servise median kalış süresi 220 dakika olup, konsültasyon için geçen median süre 119 dakikadır. Çok değişkenli analizde, hastaneye yatışı tahmin etmede konsültasyon istemi (OR: 233; %95 GA: 144-477) ve acile geliş şekli (transfer yöntemi) (OR: 1,66; %95 GA: 1,27-2,55) istatistiksel olarak anlamlı bağımsız değişkenler olarak saptandı. Ayrıca kan ürünü istenen, kısıtlama yapılan ve ISAR skoru yüksek olan hastalar diğer hastalara göre anlamlı biçimde daha yüksek hastane yatış oranlarına sahiptirler. Sonuç: Ülkemizde ve tüm dünya da nüfusun yaşlanması ve her geçen gün acil servislere başvuran geriatrik hastaların sayısının artması, bu yaş grubunun, fizyolojik ve sosyoekonomik özelliklerini doğru tanımlamayı gerekli kılmaktadır. Bu niteliklerin değerlendirilerek acil servis hizmetlerinin planlanmasının hasta bakım kalitesini arttıracağını düşünmekteyiz.