Yenidoğan bebek annelerinde anne sütü emzirme ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ÖZKAN
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ-AMAÇ: Çalışmamızda, yenidoğan bebek annelerinin; emzirme özyeterlilik düzeyi, psikolojik sağlık durumu ve yenidoğan dönemindeki anne-bebek bağlanma düzeylerinin emzirme düzeyleri üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. GEREÇ-YÖNTEM: Çalışma tek merkezli, prospektif, kesitsel bir çalışma olarak planlandı. Araştırmanın evrenini 01.03.2020–31.05.2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı Poliklinikleri ve Yenidoğan Polikliniklerine başvuran gönüllü katılımcılar oluşturdu. Çalışma; dahil edilme kriterlerine uyan, 332 anne ve bebeği ile yapıldı. Sosyodemografik verileri, sağlık durumları ve anketler, yüzyüze görüşme tekniği ile sorgulandı. PHQ-9 (Hasta Sağlık Anketi-9) Ölçeği, LATCH Emzirme Tanılama Değerlendirme Ölçeği, ABBÖ (Anne Bebek Bağlanma Ölçeği), EÖY (Emzirme Özyeterlilik) Ölçeği uygulandı ve skorları analiz edildi. BULGULAR: : Annelerinin yaş ortalaması 27.8±5.73 yıl olan toplam 332 bebek (%51 erkek) ile yapılan çalışmamızda, bebeklerin ortalama yaşı, ağırlığı ve boyu sırası ile 4,3±6,9 hafta, 3327±499 gram ve 39±2,04 cm olarak gözlendi. Sadece anne sütü alan bebeklerin oranı %91 olup, annelere uygulanan LATCH ölçek (ort.: 8,8±1,38) skoruna göre %40.7 anne emzirmede başarılı ve artan parite ile ölçek puanının pozitif yönde (p:0,008 r:14,6) ilişkili olduğu saptandı. EÖY puanı ortalaması 61,36±8,69 puandı. PHQ-9 ölçek (ort.: 7,7±4,7) skorlarına göre %35,2'si olası depresif saptanan annelerin EÖY puanı için sınır değeri 64 puan ve altı (EAA:0,585 P:0,01 %95 GA:0,523-0,648) olarak hesaplandı. EÖY skoru artan parite (p:0.034 r:0,116), artan anne yaşı (p: 0.031 r:0,119) ve uzun evlilik süresi ile (p:0.002 r:0,173) pozitif yönde ilişkili bulundu. Emzirme başarısını etkileyen tek faktör önceden emzirme tecrübe olmasının (OR:0,531 p: 0,021 %95 GA: 0,310-0,910) varlığı olmakla beraber, emzirmede başarılı olan anneler ile desteğe ihtiyacı olan anneler arasında bebeğin cinsiyeti (p: 0,775), anne-bebek bağlanma skoru (p: 0,599), emzirme özyeterlikik puanı (p: 0,414), doğum şekli(p: 0,209) emzirme eğitimi alma durumu (p: 0,799) gibi özellikler açısından istatiksel farklılık görülmedi. SONUÇ: Çalışmamızda bebeğini sadece anne sütü ile besleyen annelerin, anne sütü + mama veren annelerden daha yüksek emzirme başarısı ve emzirme özyeterliliği gösterdiği, emzirme başarısını en çok etkileyen faktörün ise annenin önceden emzirme tecrübesinin varlığı olduğu görüldü. Emzirme başarısı açısından emzirme eğitimi alanlar ile almayanlar arasında fark olmaması emzirme eğitimlerinin içeriği ve etkinliği hakkında daha detaylı çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermiştir. Anahtar Sözcükler: Anne Sütü, Anne-bebek bağlanma, Emzirme Başarısı, Emzirme Özyeterlilik, Depresyon, Yenidoğan