Yenidoğan düşme riski değerlendirme ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE YÜSRA ÖZTÜRK

Danışman: Burcu AYKANAT GİRGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırma yenidoğan yoğun bakım ünitesinde tedavi gören yenidoğanların düşme risk düzeylerini değerlendiren Yenidoğan Düşme Riski Değerlendirme Ölçeği (YDRDÖ) Newborn Fall Risk Assessment Tool (KAnt Fall) Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenirliğinin incelenmesi amacıyla metodolojik ve tanımlayıcı tipte yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya Mart-Aralık 2024 tarihleri arasında İstanbul ilinde yer alan bir eğitim ve araştırma hastanesinin yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatarak tedavi gören ve örneklem kriterlerine uyan 250 yenidoğan alınmıştır. Örnekleme alınan yenidoğanlara 2 alt boyut ve 7 maddeden oluşan KAnt Fall ölçüm aracının Türkçe versiyonu bağımsız iki gözlemci tarafından uygulanmıştır. Ölçeğin geçerliliği; dil, kapsam, yapı ve kriter geçerliliği analizleri ile; güvenirliği ise iç tutarlılık, madde analizleri ve bağımsız gözlemciler arası uyum ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Örneklem kapsamına alınan yenidoğanların %58,4'ünün erkek ve doğumdaki gestasyon haftası ortalamasının 35,69±3,81 hafta olduğu saptanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerlilik indeksi=0,91; iç tutarlılık güvenirlik katsayısı 0,76; madde-madde toplam puan korelasyonları 0,31 ile 0,82 arasında bulunmuştur (p=0,001). Açıklayıcı faktör analizi sırasında ölçeğin iki faktörlü yapıdan oluştuğu, açıklayıcı faktör analizi faktör yüklerinin 0,447 ile 0,830 arasında değiştiği bulunmuştur (p=0,001). Ölçeğin model uyum indekslerinin iyi ve kabul edilebilir uyum sınırları içerisinde olduğu belirlenmiştir. Ölçüte dayalı geçerlilikte, yenidoğanların doğumdaki gestasyon haftaları ile YDRDÖ toplam puanları arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Sonuç: YDRDÖ'nün yenidoğan yoğun bakım ünitesinde tedavi gören yenidoğanların düşme risk düzeylerinin değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu saptandı. Anahtar Kelimeler: Düşme, Geçerlilik, Güvenirlik, Risk, Yenidoğan, Yoğun Bakım