Esenler turgut reis aile sağlığı merkezi'ne kayıtlı okul çağı çocuklarında obezite görülme sıklığı ve risk faktörleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA SEYFETTİN TANRIYAR
Danışman: Esra Deniz PAPATYA ÇAKIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Obezitenin çocukluk döneminde görülmesi, hem çocukluk hem de yetişkinlik dönemlerinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Çocukluk obezitesinin yaygınlaşması, gelişmiş ve az gelişmiş ülkelerde bulaşıcı olmayan uzun süreli hastalıkları artırarak ciddi bir kamu sağlığı problemi haline gelmiştir. Yetişkin dönemin muhtemel sağlık sorunları düşünüldüğünde, obezitenin ortaya çıkmasını önlemek ideal hedef olmakla birlikte bireyin sağlıklı ve dengeli beslenme alışkanlığı edinmesini sağlamak, fiziksel aktivitenin artırılması ve ailelerin obezite ile ilgili farkındalıklarının artırılması hedef ve amacımız olmalıdır. Materyal ve Metod: Araştırma İstanbul Esenler'de Mart 2020 ile Haziran 2020 tarihleri arasında bebek, çocuk, ergen izlem protokolleri kapmasında yapılan test, tahlil ve muayene işlemleri için aile hekimliği birimlerine başvuran Esenler Turgut Reis Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 6-18 yaş aralığında olan gönüllü 162 çocuk dahil edilerek prospektif olarak yapıldı. VKI 3. persentil ve -2 SD altında olan 10 katılımcı çalışmamızdan dışlanmıştır. Obezite yaygınlığını ve değiştirilebilir risk faktörlerini belirlemeyi amaçladığımız anket çalışması uyguladık. Bulgular: Çalışmamıza kronik bir hastalığı olmayan ve yaşları 6-18 arasında değişen, 152 çocuk dahil edildi. 152 çocuğun 70 (%46)' i kız iken 82 (%54)' si erkek olup ortalama yaşları 11.56±2.92 olduğu belirlendi. Ayrıca çocukların 108 (%71)'inin normal kilolu, 20 (%13.2)'sinin fazla kilolu, 24 (%15.8)'ünün obez olduğu saptandı. Kızların 23 (%32.9)'ü fazla kilolu veya obez iken erkeklerin 21 (%25.6)'i fazla kilolu veya obez idi. Hastalar cinsiyet açısından sınıflandırıldığında, obezite konusunda kayda değer bir fark tespit edilmedi (p=0.326). Aile bireylerinden obez olan çocukların, ailesinde obez birey bulunmayanlarla kıyaslandığında, obezite oranları önemli ölçüde yüksek bulundu (p<0.05). Ayrıca normal kilolu çocukların %3.7'sinin ailesinde en az 2 ek hastalık olduğu, bu oranın fazla kilolu / obez çocuklarda %18.2 olduğu saptandı (p<0.05). Olgularımızın düşük fiziksel aktivite seviyeleri, yüksek kalorili fast food tüketim alışkanlıkları ve ekran başında uzun süreler geçirmeleri ile obezite arasında belirgin bir bağlantı bulundu (p<0.05). Çocukların tiroid muayeneleri incelendiğinde; fazla kilolu / obez çocukların %6.8'inin Evre 1a muayene bulgularına sahip olduğu, bu oranın normal kilolu çocuklarda %0.9 olduğu saptandı (p<0.05). Ayrıca çocukların tansiyon gruplandırması incelendiğinde; fazla kilolu / obez çocukların %9.1'inin yüksek kan basınçlı veya hipertansif olduğu, bu oranın normal kilolu çocuklarda %2.8 olduğu saptandı (p=0.144). Çocukların AKŞ, LDL, total kolesterol, sT4 ve TSH değerlerini içeren kan parametleri açısından istatistiksel olarak önemli bir fark belirlenmedi (sırasıyla; p=0.188, p=0.303, p=0.128 p=0.523, p=0.779). Sonuç: Bütün dünyada olduğu gibi ülkemizdeki çocuklarda obezite yaygınlığı artış göstermektedir. Çalışmamızda neredeyse her üç çocuktan biri fazla kilolu veya obez olarak karşımıza çıktı. Ebeveynler ve diğer aile üyelerindeki obezite, çocuklardaki obezite riskini artırdığından, öncelikle ebeveynleri bilinçlendirmek ve obeziteyle mücadeleye onları da dahil etmek gerektiğini düşünüyoruz. Beslenme alışkanlıkları ve tercihlerinin düzenlenmesinin, fiziksel aktivitenin öneminin vurgulanmasının ve teşvik edilmesinin, sedanter yaşamın parçası olan ekran başında geçirilen sürelerin kısıtlanmasının çocukluk ve yetişkinlik döneminde ortaya çıkabilecek obeziteye bağlı kronik hastalıkların önlenmesi açısından önemi azımsanmayacak kadar fazladır. Anahtar Kelimeler: Beslenme Düzeni, Çocuklarda Obezite, Fiziksel Aktivite Düzeyi, Vücut Kitle İndeksi