Gaziosmanpaşa Taksim Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Sigara Bırakma Polikliniğine başvuran hastalarda sigarayı bırakmanın kilo ve yeme davranışı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ ERMAN KILLI
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sigara kullanımı tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de önlenebilir önemli bir sağlık sorunudur. Sigara bırakma tedavilerinde karşılaşılacak en kötü senaryo nedeni ise nükstür. Nüksün sık nedenlerinden biri de kilo alımı olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın amacı sigaranın bırakılması nedeniyle kişilerin kilo değişimi ile birlikte yeme davranışlarındaki değişimi belirlemektir. Materyal ve Metod: S.B.Ü. Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Sigara Bıraktırma Polikliniği'ne 15.06.2018-15.12.2018 tarihleri arasında başvurduğunda sigara içen 3 aylık tedavimizle sigarayı bırakan 103 kişi ile yapılmıştır. İlk başvurularında demografik verileri, sigara kullanım alışkanlıkları, FNBT skorları, boyları kiloları kaydedildi ve üç alt ölçekten (duygusal, kısıtlayıcı, dışsal) oluşan Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) yapıldı. 3. ay sonunda tekrar kiloları ölçüldü DEBQ tekrar yapıldı. İlk ve son kilo ve yeme davranışları tespit edildi. Bulgular: Çalışmamızda katılımcıların 60'ı (%58,3) erkek, 43'ü (%41,7) kadın idi. Katılımcıların ortalama yaşı 38.3±9.28 yıldı. Ortalama 23,02±13,24 paket/yıl sigara kullanımı mevcut. Katılımcıların Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testine (FNBT) göre bağımlılık düzeyi 6,85±2,04'tür. Katılımcıların hepsi sigarayı bırakanlardan seçilmiştir. 3 aylık sigara tedavisi sonrası ortalama BKİ i 1,61 kg/m² ve kilo artışı 0 ile 14 kg arasında değişmekte olup ortalama 4,74±2,63 kg artmıştır. Katılımcıların kilo alım miktarları FGNT skorları ile anlamlı şekilde ilişkiliydi (p:0.011). Özellikle yüksek FGNT skoru olanlar daha yüksek miktarda kilo aldılar. Fagerstrom nikotin bağımlılık derecesi yüksek olanlarda yeme davranışı anketinin üç alt ölçek [kısıtlayıcı (p2a : 0,000),duygusal (p2b: 0,007) ve dışsal yeme (p2a :0,005) puanları anlamlı şekilde yükselmiştir.İlk BKI düzeyleri ile ilk kısıtlayıcı yeme puanları arasında pozitif yönlü, %37.3 düzeyinde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktadır (p:0.000).Kadınların ilk kısıtlayıcı yeme puanları, erkeklerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p:0.001). Kadınların son duygusal yeme puan ortalamaları, erkeklerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p:0.047). Kadınlarda ve erkeklerde ; ilk duygusal yeme puan ortalamalarına göre son duygusal yeme puanlarında görülen artış istatistiksel olarak anlamlıdır (p:0.005, p:0.040 sırasıyla). Kadınlarda; İlk dışsal yeme puan ortalamalarına göre son dışsal yeme puanlarında görülen artış istatistiksel olarak anlamlıdır (p:0.000). Sonuç: Sonuç olarak sigara bırakılması sonrası kilo ve yeme davranışındaki değişimleri tanımlayıcı çalışmamızda bireyler anlamlı şekilde kilo almakta ve olumsuz yönde duygusal, dışsal ve kısıtlayıcı yeme davranışları bozulmaktadır. Anahtar Kelimeler : Sigara bırakma,Kilo, Yeme davranışı