Yumurta alerjisi olan hastalarda doğal seyir ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HANDE YATAĞANBABA YİĞİT
Danışman: Emine DİBEK MISIRLIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET YUMURTA ALERJİSİ OLAN HASTALARDA DOĞAL SEYİR VE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Giriş- Amaç: Yumurta alerjisi çocukluk çağı besin alerjileri arasında inek sütünden sonra ikinci sırada yer almaktadır. Hastaların çoğunda zaman içerisinde tolerans gelişmekle birlikte bazı hastalarda persistan seyredebilmektedir. Bu çalışmanın amacı yumurta alerjisi tanısı ile izlenen hastaların; sosyodemografik özellikleri, klinik özellikleri, laboratuvar değerleri, izlemlerinde tolerans gelişme durumları ve tolerans gelişmesi üzerine etki eden faktörleri belirlemektir. Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Alerji Kliniği'nde yumurta alerjisi tanısı ile en az 6 ay süre ile izlenen ve 2 yaşını doldurmuş olan 173 hasta dahil edilmiştir. Hastaların sosyodemografik özellikleri, yumurta tüketimi ile ortaya çıkan semptomları, semptom başlama yaşı, tanı yaşı, tanı anında ve izlemde klinik ve laboratuvar bulguları veri toplama formuna kaydedilmiştir. Tolerans gelişme durumu ve tolerans gelişme zamanı değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların 120 (%69)'si erkek, 53 (%31)'ü kız idi. Hastaların semptom başlama yaşı ortancası 4 ay (minimum:1 ay- maksimum:24 ay), tanı alma yaşı ortancası 7 ay (minimum:2 ay- maksimum:65 ay), ortalama anne sütü alma süresi 189.7 ay (minimum:9.5 ay- maksimum:24 ay), ek gıda alımına başlama yaşı ortancası 6 ay (minimum:2 ay- maksimum:12 ay), son kontroldeki yaş ortancası 28 ay (minimum:9 ay- maksimum:109 ay) olarak saptandı. Hastaların %38'sinde ailede alerjik hastalık öyküsü vardı. Hastaların başvuru semptomlarına bakıldığında %97.1 deri, %6.4 gastrointestinal sistem ile ilgili semptomlar olduğu, hastaların %3.5'inde de anafilaksi olduğu görüldü. Hastaların %45.1'inde yumurta alerjisinin yanında ek besin alerjisi olduğu görüldü. Bunlardan en sık eşlik eden besin alerjisi %47.4 sıklık ile süt olarak saptandı. Bunu %8.7 baklagil, %8.1 kuruyemiş ve %6.4 buğday alerjisi izliyordu. Reaksiyon türüne göre sınıflandırıldığında hastaların %78.6'sında miks tip, %20.2'sinde IgE aracılı %1.2'sinde ise non-IgE aracılı besin alerjisi saptandı. Miks tip besin alerjisi olan hastaların çoğunluğunu %76.9 sıklıkla atopik dermatiti olan hastalar oluşturuyordu. Hastaların ortalama 23.516.9 aylık izlem süresi sonunda %36.4'ü 2 yaşına kadar, %78.6'sı 5 yaşına kadar toplamda %83.2'sinde tolerans gelişmiştir. Alerjisi devam eden 29 (%16.8) hastanın 11 (%6.4)'i fırınlanmış yumurta tüketebilirken 18 (%10.4) hastanın yumurtayı hiçbir formda tolere edemediği görüldü. Tolerans gelişen ve alerjisi devam eden hastalar karşılaştırıldığında başvuru yumurta spesifik IgE değerlerinin yüksek olması, eşlik eden baklagil ve kuruyemiş alerjisinin olması ve anafilaksi olmasının yumurta alerjisinin persistan seyretmesinde etkili olduğu görülmüştür. Başvuru yumurta spesifik IgE düzeyi yüksek olan hastalarda daha yüksek oranda yumurta alerjisinin persistan seyrettiği görülmüştür (p=0.012, OR: 1.052, %95 güven aralığı 1.011-1.096). Sonuç: Çalışmamızda yumurta alerjisi olan 173 hastanın 144 (%83.2)'ünde tolerans gelişmiştir. Başvuru spesifik IgE düzeylerinin yüksek olması yumurta alerjisinin persistan seyretmesinde etkili bulunmuştur. Anahtar kelimeler: yumurta alerjisi, besin alerjisi, çocuk, prognoz, tolerans