İstanbul Adalar İlçesi'nde ikamet eden yaşlılarda psikiyatrik semptom sıklığının belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET ÖZLÜK
Danışman: Can ÖNER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Yaşlılık dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunudur. Fizyolojik bir süreç olan yaşlılık ile beraber bireylerin fiziksel ve mental güçlerinde zayıflama olmakta ve birçok kronik hastalık ortaya çıkmaktadır. Yaşlılıkla ortaya çıkan tıbbi durumlardan birisi de psikiyatrik rahatsızlıklardır. Bu çalışmada amaç yaşlı bireylerdeki psikiyatrik semptom sıklığını saptamaktır. Gereç ve Yöntem Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki çalışma 01.02.2019-19.07.2019 tarihleri arasında İstanbul İli Adalar İlçesi'nde yürütülmüştür. Çalışmaya Adalar'ın yaş ve nüfüs dağılımı dikkate alınarak 350 kişilik bir tabakalı örneklem alınmıştır. Çalışmaya alınacak yaşlılar ev ziyaretleri ile randomizasyon tekniği kullanılarak çalışmaya dâhil edilmişlerdir. Çalışmaya katılan yaşlılara araştırmacılar tarafından oluşturulan iki bölümlü veri toplama formu uygulanmıştır. Bu formun ilk kısmında katılımcının sosyodemografik, ekonomik ve sağlık durumu ile ilgili sorular yöneltilmiştir. İkinci kısmında yaşlı hastaların psikiyatrik semptomlarını sorgulamak için 'Symptom Check List-90 Revised' kısa adıyla SCL-90 R testi uygulanmıştır. Bulgular Çalışma sonucunda olası ruhsal problemi olan yaşlı oranı %5,1 olarak bulunmuştur. Katılımcıların yaşları, yaşadıkları yer ve genel sağlık algısı ile genel semptom indeksi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Çalışmaya katılan yaşlıların %32,9'unda olası depresyon görülmüştür. Katılımcıların ikamet yeri, kimle yaşadıkları ve genel sağlık algıları ile olası depresyon varlığı arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür. Katılımcıların %26,6'sında olası obsesyon saptanmıştır. Cinsiyet ve eğitim düzeyi ile olası obsesyon arasında ilişki saptanmıştır. Katılımcıların %13,4'ünde olası somatizasyon bozukluğu izlendi. Katılımcıların yaşadıkları yer, kronik hastalık ve bedensel özür varlığı ile olası somatizasyon bozukluğu arasında anlamlı bir ilişki vardı. Katılımcıların %10,6'sında olası paranoid bozukluk saptandı. Medeni durum ve katılımcının birlikte yaşadığı kişi ile arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür. Katılımcıların %8,9'unda olası kişilerarası duyarlılık bozukluğu bulunmuştur. İkamet yeri ve çocuk sayısı ile arasında anlamlı bir ilişki vardı. Katılımcıların %6,9'unda olası ix öfke bozukluğu izlendi. Hane halkı büyüklüğü ile olası öfke bozukluğu varlığı arasında anlamlı bir ilişki vardı. Katılımcıların %6,6'sında olası anksiyete bozukluğu mevcuttu. Katılımcıların yaşı, yaşadıkları yer, bedensel özür varlığı ve çocuk sayısı ile olası anksiyete bozukluğu arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Katılımcıların %5,4'ünde fobik bozukluk görülmüştür. Eğitim durumu, gelir düzeyi ve genel sağlık algısı ile arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür. Katılımcıların %4'ünde olası psikotik bozukluk izlendi. Katılımcıların medeni durumu, birlikte yaşadığı kişi, hane halkı sayısı ile olası psikotik bozukluk arasında anlamlı bir ilişki mevcuttur. Ayrıca katılımcıların %24'ünde olası ek bozukluk saptanmıştır. Eğitim düzeyi, ikamet yeri, uğraşı varlığı ve yakınlarıyla görüşme sıklığı ile olası ek bozukluk arasında anlamlı bir ilişki gösterilmiştir. Sonuç Yaşlılık döneminde rastlanan psikiyatrik sorunlar yaşam kalitesini olumsuz şekilde etkilemektedir. En sık görülen olası ruhsal problemin depresyon, obsesyon ve somatizasyon bozukluğu olduğu gerçeğinden hareketle aile hekimlerinin kendilerine kayıtlı yaşlı bireylerde hangi nedenle başvurmuş olursa olsun olası ruhsal problemlere yönelik taramalar yapması gereklidir. Bu taramalar erken tanı ve tedavi ile hastaların daha sağlıklı bir yaşlılık geçirmesine yardımcı olabilir. Anahtar Kelimeler: Yaşlı, Yaşlılık, Psikiyatrik Semptom, Tarama