Glikolize hemoglobin (HbA1c) düzeylerindeki varyabilite ve ortalama hba1c'nin albüminüri ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAGHAD ALOBEID
Danışman: Elif YILDIRIM AYAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, erken evre tip 2 diyabet (T2DM) hastalarında HbA1c varyabilitesi ile albüminüri arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel araştırma, Sultan II. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniği'ne 03.10.2025-10.11.2025 tarihleri arasında başvuran T2DM tanılı hastaların güncel verileri ve dosya kayıtları incelenerek yürütülmüştür. Çalışmaya, T2DM tanısı bulunan, diyabet süresi en fazla beş yıl olan, idrar albümin/kreatinin oranı değerlendirilmiş ve iki yıllık takip dönemi içinde ölçümleri arasında en az üçer aylık aralıklar bulunan en az üç HbA1c ölçüm kaydı mevcut olan toplam 256 hasta dâhil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, komorbiditeleri, boy ve kilo ölçümleri, laboratuvar sonuçları ve kullanılan antidiyabetik ilaçları kaydedilmiştir. HbA1c varyabilitesi, her hasta için hesaplanan standart sapma (SD) ve varyasyon katsayısı (CV) kullanılarak hesaplanmıştır. İstatistiksel analizlerde uygun durumlarda Mann–Whitney U, Independent Samples t, Kruskal–Wallis, ANOVA, Ki-kare (χ²) ve Spearman korelasyon testleri kullanılmış; istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 256 hastanın yaş ortalaması 51,49 ± 19,64 yıl olup, %50,8'i kadındı. Ortalama vücut kitle indeksi 32,93 ± 6,77 kg/m², ortalama HbA1c düzeyi ise 7,52 ± 1,43 olarak saptandı. Hastaların %73,8'i normoalbüminüri A1(Normal-hafif yüksek), %21,1'i albüminüri A2 (orta derecede artmış) ve %5,1'i albüminüri A3 (şiddetli artmış) grubunda yer almaktaydı. HbA1c varyabilitesine göre hastalar dört çeyrek gruba ayrıldığında, albüminüri prevalansı Q1'de %7,8, Q2'de %21,9, Q3'te %28,1 ve Q4'te %46,9 olarak saptandı (p<0,001). HbA1c varyabilitesi ile spot idrarda albümin/kreatinin oranı arasında pozitif yönlü anlamlı bir korelasyon bulundu (r=0,409; p<0,001). Ayrıca albüminüri saptanan grupta ortalama HbA1c, HbA1c standart sapması (SD) ve varyasyon katsayısı (CV) anlamlı olarak daha yüksek, HDL-kolesterol düzeyi ise anlamlı biçimde daha düşüktü (p=0,015). Sonuç: Tip 2 diyabetli hastalarda HbA1c varyabilitesinin artışı, albüminüri ve diyabetik böbrek hastalığı gelişimi ile ilişkilidir. Bu bulgular, glisemik kontrol değerlendirilirken yalnızca güncel HbA1c düzeyine değil, zaman içindeki dalgalanmasına da odaklanılması gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: HbA1c varyabilitesi, albüminüri, diyabetik böbrek hastalığı, Tip 2 diyabet, albümin/kreatinin oranı