Fibromiyaljili hastalarda sarkopeninin fonksiyonel durum ve yaşam kalitesine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE DEMİREL
Danışman: Pınar ÖZTOP ÇİFTKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Fibromiyaljili hastalar yaygın ağrı nedeniyle sedanter bir yaşam sürme eğilimindedirler. Fibromiyaljiye sarkopeni de eşlik ettiğinde bu hastaların ağrı, uyku, yaşam kalitesi ve fonksiyonellikleri çok daha belirgin oranda etkilenebilir. Biz bu araştırma ile fibromiyalji tanısı alan hastalara sarkopeninin de eşlik edip etmediğini ve sarkopeni eşlik eden hastalarda sarkopeninin fonksiyonel durum ve yaşam kalitesine etkisini belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya hastanenin Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran Amerikan Romatoloji Derneği (ACR) Fibromiyalji 2016 tanı kriterlerine göre fibromiyalji tanısı olan 45 yaşından büyük 77 kadın hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastalar 2019 EWGSOP2 kriterlerine göre Türk popülasyonunun cut off değerleri esas alınarak kavrama gücüne göre iki gruba ayrıldı. Sıkma gücü 22'nin altında olan 40 hasta muhtemel sarkopenili fibromiyaljili hasta grubunu oluştururken; sıkma gücü 22'nin üzerinde olan 37 hasta muhtemel sarkopenik olmayan fibromiyaljili hasta grubunu oluşturdu. Çalışmaya dahil edilen tüm hastalara SARC-F anketi, biyoimpedans analizi ile kas kütlesi ölçümü, ultrasonografi ile ön uyluk kas kalınlığının ölçümü, yürüme hızı testi, zamanlı kalk ve yürü testi (TUG) ve kısa fiziksel performans testi (KFPT) uygulandı. Ayrıca hastalar Fibromiyalji Etki Anketi (FEA), Vizüel Analog Skala (VAS), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile değerlendirildi. Bulgular: Muhtemel sarkopenik hastaların yürüme hızı ve kısa fiziksel performans testi değerleri muhtemel sarkopenik olmayan hastalardan daha düşük, zamanlı kalk yürü testi değeri ise daha yüksek saptandı, istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p=0,001). Muhtemel sarkopenik hastaların fibromiyalji etki anketi, vizüel analog skala, sağlık değerlendirme anketi, beck anksiyete ölçeği değerleri muhtemel sarkopenik olmayan hastalardan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0.05). Pirsburg uyku kalitesi indeksi açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Muhtemel sarkopenik hastaların STAR değeri, rektus femoris ve kuadriseps femoris kas kalınlığı muhtemel sarkopenik olmayan hastalardan istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük saptandı (p<0.05). İki grup arasında iskelet kas kütlesi indeksi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Sonuç: Fibromiyaljili hastalara muhtemel sarkopeni de eşlik ettiğinde hastaların yaşam kalitesi ve fonksiyonellikleri anlamlı olarak azalmaktadır. Anahtar kelimeler: Fibromiyalji, sarkopeni, yaşam kalitesi, ultrasonografi