65 yaş ve üzeri bireylerde obezitenin günlük yaşam aktivitelerindeki bağımlılık düzeyine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU DEMİRBAŞ
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obezite dünya nüfusunun üçte birinden fazlasını etkileyen önlenebilir bir hastalıktır. Yaşlı insanlarda obezite fiziksel işlevdeki düşüşü kötüleştirerek yaşam kalitesini azaltabilmektedir. Bu çalışmamızda; yaşlılarda obez bireylerle obez olmayanlar arasındaki günlük yaşam aktivitelerindeki bağımlılık düzeyi ilişkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Mart 2017 tarihinden itibaren SBÜ Şişli Hamidiye Etfal EAH Aile Hekimliğine bağlı polikliniklere başvuran 65 yaş ve üzeri, çalışmaya katılmayı kabul eden 230 kişi çalışmaya dahil edildi. Herhangi bir nedenle (travma, serebrovasküler hastalık vb.) yatağa tam bağımlı olan, bağımlılığa neden olacak engeli olan (görme, mental retardasyon, vb.), ağır psikiyatrik hastalık nedenli günlük aktivitelerini gerçekleştirmek için başkasına bağımlı olanlar çalışmaya alınmadı. Katılımcılara yüz yüze anket yöntemi uygulanarak sosyodemografik özellikleri, temel yaşam aktiviteleri (Barthel İndeksi) ve enstrümental günlük yaşam aktivitelerini (Lawton-Brody testi) değerlendiren sorular yöneltildi. Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve ki-kare testleri kullanılarak verilerin analizleri yapıldı; p≤0,05 anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 230 katılımcının 127'si (%55,2) non-obez, 103 kişi (%44,8) obezdi. Yaş ortalaması obez olmayan bireylerde 75,0±7,7, obezlerde 73,3±6,6 olarak hesaplandı. Yaş ilerledikçe obezitenin azaldığı görüldü ve bu fark anlamlı bulundu (p=0,010). Kadınların erkeklere göre anlamlı şekilde daha obez olduğu görüldü (p=0,007). Baston kullanımı obezlerde, obez olmayan bireylere göre anlamlı şekilde daha yüksekti (p=0,040). Temel günlük yaşam aktiviteleri değerlendirildiğinde; obezlerin Barthel İndeksinden aldığı ortalama puan 91,1±18,4 iken obez olmayanların ortalaması 89,3±20,2 idi ve arada istatistiksel anlam yoktu. Enstrümental günlük yaşam aktivitelerinde obez olmayan bireylerin telefonu daha rahatlıkla kullanabildiği ve mali işlerde daha bağımsız olabildikleri bulundu. Bu fark istatistiksel olarak da anlamlıydı (p=0,049; p=0,005). Sonuç: Çalışmamızda obezlerde baston kullanımının anlamlı olarak fazla olması; obezitenin eklem ve hareket bozukluklarına neden olduğunu ve yaşlılıkta yaşam kalitesini negatif etkilediğini gösteren bir bulgudur. Bunun dışında obezitenin temel günlük yaşam aktivitelerini etkilemezken, enstrümental günlük yaşam aktivitelerinden; sadece telefon kullanımı ve para idaresinde bağımlılık yaptığını bulduk. Anahtar Kelimeler: Günlük yaşam aktiviteleri, obezite, yaşlılık