Obez adolesanlarda internet bağımlılığı, yeme bağımlılığı ve uykusuzluğun değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KADER VARDİ

Danışman: Kayı ELİAÇIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çocuk ve adolesanlarda obezite prevalansı tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hızla artmaktadır. Çalışmamızda obezlerle obez olmayan adolesanlar arasında internet bağımlılığı, uykusuzluk şiddeti ve yeme davranışı arasındaki farkın incelenmesi planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda vaka grubu olarak vücut kitle indeksi +2 SDS ve üzeri olan 88 obez adolesan ve kontrol grubu olarak 80 obez olmayan adolesan değerlendirmeye alınmıştır. Her iki gruba da olgu rapor formunda evde internet erişimi, gece yatma saati, günde kaç saat televizyon izlediği, günde kaç saat internet kullandığı, hangi internet aktivitesini günde iki saatten fazla kullandığı soruldu. Ardından Hasta Sağlık Anketi-4 hekim tarafından yüz yüze sorularak dolduruldu. Üç Faktörlü Yeme Ölçeği, Günüç İnternet Bağımlılık Ölçeği, Uykusuzluk Şiddeti İndeksi anketleri katılımcılar tarafından dolduruldu. Bulgular: Obez adolesanların sağlıklı olanlar ile karşılaştırıldığı bu tez çalışmasında internet kullanım süresi, internet aktivitelerinden video-dizi izlemek, oyun oynamak, ev ödevleri için araştırma yapmak, internet kullanımı nedeniyle işlevsellikte bozulma, internet kullanımına karşı kontrol güçlüğü, duygusal yeme, bilişsel kısıtlama ve uykusuzluk nedeniyle işlevsellikte bozulma obez adolesanlarda istatistiksel olarak anlamlı derecede yükseklik saptandı. Sonuç: Çalışmamızda obez olgularda evde internet erişimi ve internet kullanım süresi kontrol grubuna göre anlamlı derecede fazla olması muhtemelen internet başında geçirilen sürenin artmasına ve fiziksel aktivitede azalmaya yol açmakta olup bu da obezite riskini arttırmaktadır. Sağlıklı internet kullanım eğitimleri ile geleceğin halk sağlığı açısından en büyük tehditlerinden biri olan internet bağımlılığının önüne geçilmesi mümkün olabilir. Yeme davranışlarından duygusal yeme ve bilişsel kısıtlılığın obezlerde daha fazla görülmesi ve her iki davranış modelinin de negatif duygulanım ile hiperfaji ve tıkınırcasına yeme ataklarına yol açması obezlerde anksiyete ve duygu durum yönetiminin en az beslenme önerileri kadar önemli olduğunu göstermektedir. Çalışmamızda toplam uykusuzluk skoru anlamlı derecede farklı bulunmasa da en önemli gösterge olan uykusuzluğa bağlı işlevsellikte bozulma dikkat çekicidir. Bu sonuç da obez adolesanlarda uyku hijyeninin ve uyku hijyeninin sağlanması için verilecek eğitimlerin önemine dikkat çekmektedir.