Renal kolik hastalarında intradermal steril su enjeksiyonu ile ağrı yönetimi: Etkinlik, süre ve hasta sonuçları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA NUR POLAT
Danışman: Özgür SÖĞÜT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Renal kolik, acil servis pratiğinde sık karşılaşılan ve hızlı analjezi gerektiren şiddetli bir ağrı tablosudur. Standart tedavide kullanılan nonsteroid anti inflamatuar ilaçlar (NSAİİ) ve opioidlerin sistemik yan etkileri ve kontrendikasyonları, klinisyenleri alternatif arayışlara itmektedir. İntradermal steril su enjeksiyonu (İSSE) nonfarmakolojik, uygulanması kolay ve güvenilir bir alternatif olarak öne çıksa da, analjezik etkinin başlangıç zamanı, etki süresi, ağrı nüksünün zamanlaması ve yanıtı belirleyen klinik/taş özelliklerine ilişkin veriler sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı; akut renal kolik'in medikal tedavisinde İSSE'nin etkinliğini, güvenilirliğini, analjezik etkinlik süresini ve tedavi başarısını etkileyen klinik faktörleri araştırmaktır. Gereç ve Yöntem Bu çalışma, 01 Ocak 2024–31 Aralık 2024 tarihleri arasında Acil Tıp Kliniğine renal kolik ile başvuran hastalar üzerinde yürütülen tek merkezli, retrospektif bir araştırmadır. Görüntüleme yöntemleri ile renal kolik tanısı doğrulanan ve birinci basamak tedavi olarak İSSE uygulanan 18 yaş ve üzeri toplam 156 hasta çalışmaya dahil edildi. İSSE, 25 G insülin enjektörü kullanılarak, hastanın en yoğun ağrı tariflediği flank bölgesini çevreleyen dört noktaya intradermal yolla ve her bir noktaya 0,1–0,2 mL olacak şekilde uygulandı. Hastalara ait demografik veriler ile taşın lokalizasyonu ve boyutu gibi klinik özellikler kaydedildi. Çalışmanın birincil sonlanım noktası, işlem öncesi ve işlem sonrası 15., 30. ve 60. dakikalarda ölçülen Vizüel Analog Skala (VAS) skorları üzerinden analjezik etkinlik olarak belirlendi. İkincil sonlanım noktaları ise etki başlama süresi, kurtarıcı analjezik gereksinimi ve tedavi başarısı ile ilişkili klinik değişkenlerdi. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular Çalışmaya dahil edilen 156 hastanın yaş medyanı 40,0 (çeyrekler arası aralık [IQR]: 30,3 – 45,8) yıl olup, %74,4'ü (n=116) erkek cinsiyet idi. Hastalarda başvuru sırasında ölçülen VAS medyan değeri 9,0 cm idi. İSSE uygulaması, hastaların %77,6'sında (n=121) ek bir analjeziğe ihtiyaç duyulmaksızın ağrı kontrolü sağladı. Tedaviye yanıt veren hastalarda analjezik etki başlangıç süresi medyan 2,0 dakika (IQR: 1,0 – 4,0) olarak tespit edildi. Hastalarda tedavi sonrası 15., 30. ve 60. dakikalarda ölçülen VAS skorları medyan değerleri sırasıyla 2,0- 2,0 ve -1,0 dakika idi. Takip süresinde VAS skorlarında istatistiksel olarak anlamlı ve süreklilik gösteren bir düşüş izlendi (p <0,001). Etkin ağrı kontrolü sağlanan hastaların %47,9'unda 24 saat boyunca ağrı tekrarı gözlenmezken; ağrı kontrolü sağlanmasına rağmen takiplerinde nüks gelişen hastalarda ağrının yeniden başlama süresi medyan 180 dakika olarak bulundu. Taşların %80,8'inin (n=126) üreter, %16,7'sinin (n=26) renal pelvis lokalizasyonlu olduğu saptandı. Kurtarma analjezisi gereksinimi ile yaş, cinsiyet ve taş boyutu arasında anlamlı ilişki saptanmazken; üreter taşı varlığının tedavi başarısızlığı riskini 3,06 kat artırdığı belirlendi (olasılık oranı [OR] = 3,06; p = 0,069). İSSE uygulaması sonrası hastaların sadece %1,3'ünde hafif bulantı görülmüş olup ciddi bir yan etkiye rastlanmadı. Sonuç İSSE; medyan 2 dakika gibi çok hızlı etki başlangıcı, yüksek başarı oranı ve ihmal edilebilir yan etki profili ile renal kolik yönetiminde etkin ve güvenli bir tedavi deneyimi sağlamaktadır. Tedaviye yanıt veren hastalarda sağladığı yaklaşık 3 saatlik "ağrısız pencere", acil servis yönetiminde tanısal işlemler ve etkin bir tedavi planlaması için güvenli bir süre kazandırmaktadır. Özellikle NSAİİ ve opioid kullanımının kısıtlı olduğu hastalarda, İSSE güvenilir bir alternatif veya birinci basamak tedavi modalitesi olarak değerlendirilebilir. Anahtar Kelimeler Renal kolik, İntradermal steril su enjeksiyonu, Vizüel Analog Skala