Cerrahi işlem geçiren hastaların ameliyat öncesi COVID-19 korku düzeyi ve hijyen davranışlarının ameliyat sonrası geliştirdikleri kişisel koruyucu klinik önlemlere etkisinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİLGÜN SERT
Danışman: Hatice AYHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Pandemi sürecinde devam eden acil cerrahiler hastaları psikolojik olarak etkilemekte ve davranış değişikliklerine neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, ameliyat öncesi hastaların COVID-19 korku düzeyleri ile hijyen davranışlarını belirlemek ve bu davranışların, hastanede kaldıkları sürede geliştirilen kişisel koruyucu klinik önlemleri nasıl etkilediğini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, analitik tipte bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, Nisan 2021 - Mart 2022 tarihleri arasında Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin Genel cerrahi servisinde yatan, araştırmaya katılmayı kabul eden ve araştırma kriterlerine uyan 131 hasta oluşturmuştur. Veriler ameliyat öncesi Sosyodemografik ve Klinik Bilgiler Formu, Kovid-19 Korkusu Ölçeği, Covid-19 Hijyen Ölçeği; ameliyat sonrası ise COVID-19 Kişisel Koruyucu Klinik Önlem Anketi kullanılarak iki aşamada toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, independent t testi, ANOVA testi, Wilcoxon testi ve Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Cerrahi geçiren hastaların ameliyat öncesi COVID-19 korku düzeylerinin (22,2±7,96) ve hijyen davranışlarının (110,50±17,37) orta düzeyin üzerinde olduğu saptanmıştır. Hastaların ameliyat sonrası geliştirdikleri kişisel koruyucu klinik önlemlerin ise orta düzeyin üzerinde olduğu (117,18±11,43) belirlenmiştir. Araştırmaya katılan hastaların COVID-19 korku düzeyleri incelendiğinde kadın, ilköğretim mezunu, çalışan, daha önce ailesinden birini COVID-19 kaynaklı kaybeden hastaların daha yüksek korku yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır (p<0,05). Covid-19 Hijyen Ölçeği toplam puan ve tüm alt boyutlarında ise kadın hastalar; alt boyutlarda farklılık göstermekle birlikte 25-45 yaş arası, üniversite mezunu ve çalışan hastaların hijyen davranışlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kovid-19 Korkusu Ölçeği ile ameliyat öncesi Covid-19 Hijyen Ölçeği ve ameliyat sonrası COVID-19 Kişisel Koruyucu Klinik Önlem Anketi toplam puan ve alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Hastaların COVID-19 korku düzeylerinin artması hijyen önlemlerine uyum düzeylerinin arttığını göstermektedir. Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, hastaların pandemi sürecinde cerrahi girişim nedeniyle hastanede yatarken COVID-19 olmaktan çok korktuklarını ve buna yönelik hijyen önlemlerini artırdıklarını göstermektedir. Hastalara korku düzeylerini kontrol altına alma, hijyen davranışlarını sürdürmeye yönelik eğitim verilmesi, bu eğitimlerde erkek, ileri yaştaki, çalışmayan ve kısa süre hastanede yatacak olan hastalara daha fazla zaman ayırılması ile hastane tarafından yürütülen temizlik ve dekontaminasyon hizmetlerinin pandemi dönemlerinde artırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: COVID-19, COVID-19 korkusu, hijyen, ameliyat öncesi, ameliyat sonrası, hemşirelik bakımı