Çalışanlarda iş kazalarına neden olan faktörler arasındaki ilişkilerin modellenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET GÖKCAN
Danışman: Göksel DEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sağlık hizmetleri sektörü, karmaşık bir yapıya sahip olan çeşitli tehlike ve riskleri içermesi sebebiyle iş kazası ve meslek hastalığı açısından dikkat edilmesi gereken en önemli sektörlerden birisidir. Karmaşık kaza olaylarında, sistemin etkili bir şekilde çözümlenebilmesi için uygun analiz ve hiyerarşik modelleme yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen bu çalışmada hastanelerdeki iş kazalarına neden olan faktörler analiz edilerek faktörler arasındaki nedensel ilişkileri belirlenmesi ve hiyaraşik ağ modelinin oluşturulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Sağlık sektöründe iş kazalarına neden olan faktörler, insan, makine, çevre ve yönetim boyutları altında tanımlanmış ve sağlık sektöründe görev yapmakta olan iş güvenliği profesyonellerinden uzman görüşü alınmıştır. Karmaşık yapıya sahip iş kazası faktörlerinin birbirleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmek ve hiyerarşik ağ modeli oluşturmak için entegre DEMATEL-ISM yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: DEMATEL yöntemi ile kazaya neden olan faktörler arasında merkezilik, nedensellik, etki ve etkilenme dereceleri hesaplanmış ve faktörler kriter ağırlıklarına göre sıralanmıştır. İkinci adımda, DEMATEL ile elde edilen analiz sonuçlarının net bir görüntüsünün oluşturulabilmesi amacıyla ISM yöntemi kullanılmış ve faktörler arasında çok seviyeli hiyerarşik ağ modeli kurulmuştur. Sonuç: Sonuç olarak bu çalışma, sağlık sektöründe iş kazalarının analizinde entegre DEMATEL-ISM yönteminin ilk kez uygulanmasıyla yeni bir bakış açısı sunmaktadır. Belirlenen öncelikli faktörlere yönelik, etkili güvenlik önlemleri ve stratejilerin geliştirilmesine katkıda bulunabilecektir.