18-80 yaş arası evli kadınların serviks kanseri ve hpv hakkındaki bilgi düzeyleri, evlilik uyumları, depresyon ve anksiyete düzeyleri açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA KETHÜDA
Danışman: Mehmet Ali ERYILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma; 18-80 yaş arası evli kadınların serviks kanseri, HPV ve HPV aşısı hakkındaki bilgi düzeylerini ve tutumlarını öğrenmek ve evlilik uyumları, depresyon ve anksiyete düzeylerini araştırmak üzere planlanmıştır. Gereç ve yöntem: Araştırmamız analitik tipte kesitsel bir çalışma olarak planlandı. Çalışmaya Aralık 2016 – Mayıs 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve 78 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18-80 yaş arası 1000 gönüllü evli kadın dahil edildi. Katılımcıların her birine sosyodemografik özellikleri ve serviks kanseri, HPV hakkında bilgi düzeyini ölçen anket, evlilik uyumunu ölçmek için Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ), duygu durumları tespiti için Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) verilerek doldurmaları istendi. İstatistiksel analizler için SPSS 22.0 paket programı kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 33.48±0.35 (18-80) olarak bulundu. Katılımcıların %7.8'i (n=78) sigara içiyordu ve %13.1'i (n=131) menopozdaydı. Katılımcıların %11.7'si (n=117) düzenli kadın doğum muayenesi yaptırıyordu. Katılımcıların %92.1'i (n=921) serviks kanserini duymuştu. Katılımcıların %64.3'ü (n=643) smear testini daha önce duymuştu ve %27.2'si (n=272) smear testini daha önce yaptırmıştı. Katılımcıların %13.7'si (n=137) HPV virüsünü, %5'i (n=50) HPV aşısını daha önce duymuştu. Katılımcılar bilgi düzeyi durumlarına göre değerlendirildiğinde; %76.2'sinin (n=762) az bilgi seviyesine, %21.3'ünün (n=213) orta bilgi seviyesine ve %2.5'inin (n=25) yüksek bilgi seviyesine sahip olduğu görüldü. Katılımcıların %95.9'u (n=959) serviks kanseri hakkında bilgi almak istiyordu. Evlilik uyum ölçeği (EUÖ) puanına göre; katılımcıların %82.3'ü (n=823) evlilik uyumlu, %17.7'si (n=177) evlilik uyumsuz olarak değerlendirildi. Katılımcılar depresyon düzeyi açısından değerlendirildiğinde; %72.5'inde (n=725) depresyon yok, %13.8'inde (n=138) hafif düzey, %12.3'ünde (n=123) orta düzey, %1.4'ünde (n=14) ileri düzey depresyon saptandı. Anksiyete düzeyi açısından değerlendirildiğinde; %76.3'ünde (n=763) anksiyete yok, %15.5'inde (n=155) hafif düzey, %6.9'unda (n=69) orta düzey, %1.3'ünde (n=13) yüksek düzey anksiyete saptandı. Depresyon düzeyi sosyodemografik özellikler ile karşılaştırıldığında; meslek, eğitim durumu ve gelir düzeyi ile depresyon düzeyi arasında arasında anlamlı ilişki bulunamadı (p>0.05), yaş ve çocuk sayısı ile depresyon düzeyi arasında anlamlı ilişki mevcuttu (p 0.05), yaş ve çocuk sayısı ile anksiyete düzeyi arasında anlamlı ilişki mevcuttu (p<0.001, p<0.001). Katılımcıların evlilik uyumu durumu ile depresyon ve anksiyete düzeyleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0.001, p<0.001). Evlilik uyum puanı düşük olanların depresyon ve anksiyete düzeylerinin daha fazla olduğu görüldü. Sonuç: Araştırmamıza göre evli kadınların serviks kanseri ve hpv hakkındaki farkındalık düzeyi düşüktü ve evli kadınların evlilik uyum düzeyi ile depresyon ve anksiyete düzeyi ilişkili idi. Serviks kanserinin tarama ile erken tanı imkanının olması ve en önemli etkenlerinden olan HPV virüsüne yönelik aşısının mevcut olması; kadınların bu konuyla ilgili farkındalık düzeyinin yüksek olmasının önemini göstermektedir. Toplumsal yapının temeli olan evlilik kurumu içerisinde uyumlu evlilik ilişkisi ve depresyon ve anksiyete gibi ruhsal bozukluklar da kadınları etkileyen önemli sorunlardandır. Kadınların özellikle kendilerini ilgilendiren konularda kapsayıcı eğitimlerle bilinçlendirilmesi, daha sağlıklı ve farkındalığı yüksek bir toplumun oluşmasında son derece önemlidir. Anahtar Kelimeler: Serviks kanseri, HPV, evlilik uyumu, anksiyete, depresyon