Asistanlık eğitimi esnasında farklı branşlara geçiş yapan tıp doktorlarının mizaç ve karakter özelliklerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE GÜLEÇ
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, uzmanlık eğitimi sırasında farklı branşlara geçiş yapan hekimlerin mizaç ve karakter özelliklerini değerlendirmek ve bu özellikler ile branş değiştirme nedenleri arasındaki potansiyel ilişkileri incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, uzmanlık eğitimi sırasında farklı bir branşa geçiş yaptığını bildiren 100 hekim dahil edildi. Çalışmaya katılım gönüllülük esasına dayalı olup, araştırma kesitsel ve ilişkisel bir desen kullanılarak gerçekleştirildi. Tüm katılımcılar Olgu Rapor Formu, Beş Faktör Kişilik Envanteri (BFKE) ve Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DAS-21) ile değerlendirildi. Bulgular: Katılımcı hekimlerin yaş ortalaması 36,40 ± 6,39 yıl olup, hekimlerin %59'u kadındı. Branş değişiklikleri incelendiğinde, katılımcıların %33'ü acil tıp, %14'ü kadın hastalıkları ve doğum, %13'ü aile hekimliği, %11'i pediatri ve %8'i dahiliye eğitimini yarıda bırakmıştı; geri kalanlar ise diğer branşlara geçiş yapmıştı. Branş değiştirenler arasında, acil tıp hekimlerinin %33,3'ü aile hekimliğine, pediatri hekimlerinin %45,5'i aile hekimliğine, kadın hastalıkları ve doğum hekimlerinin %50'si aile hekimliğine, aile hekimlerinin ise %30'u psikiyatriye geçiş yapmıştı. Ayrıca, hekimlerin %12'si tekrar branş değiştirme planı olduğunu bildirdi. Hekimlerin dışa dönüklük puanları ile branş değiştirme süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir pozitif ilişki gözlendi (r = 0,236, p = 0,018). Nevrotiklik özellikleri, depresyon (rho = 0,338, p = 0,001), anksiyete (rho = 0,374, p < 0,001) ve stres (r = 0,445, p < 0,001) ile anlamlı pozitif korelasyonlar gösterdi. Geçmişte klinik zorluklar nedeniyle branş değiştiren hekimlerin, deneyime açıklık puanları, bu tür zorluklar yaşamayan hekimlere göre anlamlı derecede daha yüksekti (t = -1,989, p = 0,050). İşyerinde mobbinge maruz kalan hekimlerin, maruz kalmayan hekimlere göre dışa dönüklük özellikleri anlamlı derecede daha düşüktü (Z = -2,650, p = 0,008). Branşla ilişkili sorunlar nedeniyle branş değiştirme riskini etkileyen tek anlamlı kişilik özelliği dışa dönüklük olarak belirlendi (OR = 0,408, p = 0,026). Sonuç: Bulgular, uzmanlık eğitimi sırasında branş değiştirmeye neden olan faktörler ile mizaç ve karakter özellikleri arasında potansiyel bir ilişki olduğunu düşündürmektedir. Çalışmamızın sonuçları, dışa dönük kişilik özelliklerinin branş değiştirmeye karşı koruyucu bir etkisi olabileceğini göstermektedir. Asistan hekimlerde sıkça gözlemlenen psikopatolojik özellikler ile nevrotik kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin daha fazla araştırılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Asistan hekimlik, branş değiştirme, mizaç ve karakter, depresyon, anksiyete, stres