Farklı kalsiyum silikat esaslı materyallerin rat bağ dokusunda oluşturdukları enflamasyon derecesinin karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENDODONTİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDURRAHMAN KERİM KUL

Danışman: Celalettin TOPBAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu tez çalışmasında EndoCem MTA Premixed (EMP), Biodentine (BD) ve TheraCal PT (TPT) materyallerinin rat subkutan bağ dokusunda oluşturdukları IL-6 ekspresyonu, ödem ve enflamasyon derecelerinin, biyouyumluluğunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma 250-350 gr ağırlığında 8-12 haftalık olan 21 adet erkek Sprague Dawley cinsi rat üzerinde yapılmıştır. Çalışma T.C. Yeditepe Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu'nun 16.02.2024 tarihli 2024/01-06 sayılı kararı ile etik açıdan uygun bulunmuştur. Deney hayvanları, YÜDETAM tarafından temin edilmiştir. EMP, BD ve TPT materyalleri üretici firmaların kılavuzunda önerilen şekilde hazırlanmıştır. 84 adet steril polietilen tüp her deneğin sırtının 4 farklı köşesine subkutan bağ doku içine yerleştirilmiştir. Alınan doku örnekleri histolojik inceleme için hazırlanmıştır. Doku morfolojisi, enflamasyon, ödem, kapsül oluşumu ve IL-6 ekspresyonu yönünden immunohistokimyasal analizi yapılmıştır. İstatistiksel analiz için Monte Carlo düzeltmeli Fisher Exact testi, Friedman testi ve Dunn testi kullanılmıştır. Bulgular: Tüm kapsüllerde her zaman diliminde de fibröz doku kapsülü oluşmuştur. Kontrol grubunda 14. günde, 7. ve 30. güne göre daha fazla enflamasyon oluşmuştur. TPT grubunda 14. gün, 30. güne göre daha fazla enflamasyon oluşmuştur. Kontrol, EMP ve TPT gruplarında zamanlara göre IL-6 ekspresyonunda anlamlı bir fark oluşmamıştır. BD gruplarında 14. günde 30. güne göre IL-6 ekspresyonu daha fazladır. Sonuç: Kontrol, TPT ve BD gruplarında zamanla azalan enflamasyon ve IL-6 ekspresyonu vardır. EMP grubunda ödem oluşumu diğer grupların aksine zamanla artış göstermiştir. Bu bulgular ışığında materyaller biyouyumludur. Özellikle pulpa tedavilerinde sonucu daha öngörülebilir tedaviler uygulamak amacıyla, randomize klinik çalışmalar ve kohort çalışmalarının yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Biodentine, Biyouyumluluk, IL-6, MTA, Theracal PT.