Preoperatif CA125 düzeyinin endometrioid endometrium kanserinde lenf nodu tutulumunu öngörmedeki değeri

GÖZDE KARACAN DUMAN

Preoperatif CA125 düzeyinin endometrioid endometrium kanserinde lenf nodu tutulumunu öngörmedeki değeri

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖZDE KARACAN DUMAN

Danışman: Bülent ÖZDAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada endometrioid endometrium kanserinde preoperatif serum CA125 düzeyinin, lenf nodu pozitifliğini öngörmedeki değerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 2007 Mart – 2020 Eylül arasında Ankara Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Ankara Şehir Hastanesi Jinekolojik Onkoloji Kliniği'nde endometrium kanseri tanısı alıp primer cerrahi tedavide total histerektomi ± bilateral salpingooforektomi ± Pelvik ve/veya Paraaortik lenfadenektomi uygulanan sonuç patolojisi endometrioid endometrium kanseri olarak raporlanan hastaların medikal kayıtları retrospektif olarak incelendi. Bu hastalar içerisinden medikal kayıtlarına tam olarak ulaşılabilen 513 hasta ve alt grup olarak klinik olarak uterusa sınırlı 498 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik, klinik, cerrahi ve patolojik özellikleri değerlendirildi. Lenf nodu metastazı (LNM) açısından hastalar LNM (-) ve LNM (+) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Bu iki grup yaş, CA125, grade, yapılan cerrahi, tümör boyutu, myometriyal invazyon derinliği, servikal tutulum, adneksiyal metastaz, uterin serozal tutulum, sitoloji ve lenfovasküler saha invazyonu (LVSI) gibi klinik ve demografik özellikler yönünden univaryan ve multivaryan analizlerle karşılaştırıldı. Bulgular: Hastaların median yaşı 58 (28-84), median CA 125 değeri 14 (2-600) olarak hesaplandı. Endometriod tip endometrial kanserli hastalarda LNM riskinde artışla ilişkili faktörleri belirlemek amacı ile klinik ve demografik özellikler univaryan ve multivaryan analizle değerlendirildi. Univaryan analizde CA 125≥35 (p<0,001), Grade III tümör (p<0,001), tümör çapı≥35mm (p<0,001), myometrial invazyon≥%50 (p<0,001), serviks uteri tutulumu (p<0,001), adneksiyal metastaz (p<0,001), uterin serozal tutulum (p<0,001), pozitif sitoloji (p<0,001) ve LVSI (p<0,001) artmış LNM riski ile ilişkili bulunmuştur. Bununla birlikte multivaryan analizde CA125 (GOO (göreceli olasılık oranı) =3,005 GA (güven aralığı) =1,337-6,756 p= 0,008), tümör çapı≥35mm (GOO=3,174 GA=1,157-8,706 p=0,025) ve LVSI (GOO=11,045 GA=4,147-29,416 p<0,001) endometroid tip endometrial kanserli hastalarda LNM için bağımsız risk faktörü olarak saptanmıştır. LNM tahmini için optimal preoperatif CA125 eşik değeri 58 yaş ve üstü hastalarda 35 IU/mL olarak belirlenirken (sırasıyla duyarlılık, özgüllük, pozitif prediktif değer ve negatif prediktif değer %48,9; %88,9; %37,2 ve %92,7 idi.) 58 yaş altında 24 IU/mL olarak saptandı (%62,5; %80; %18,5 ve %96,7). Alt grup analizinde klinik olarak uterusa sınırlı, endometrioid tip endometrium kanseri olan toplam 498 hastada LNM için risk faktörleri değerlendirildi. Univaryan analizde yaş≥58 (p=0,017), CA 125≥35 (p<0,001), Grade III tümör (p<0,001), Tümör çapı≥35 mm (p<0,001), myometrial invazyon≥%50 (p<0,001), serviks uteri tutulumu (p<0,001), adneksiyal metastaz (p<0,001), uterin serozal tutulum (p<0,001), pozitif sitoloji (p<0,001) ve LVSI (p<0,001) artmış LNM riski ile ilişkili bulunmuştur. Bununla birlikte multivaryan analizde CA125 (GOO= 4,203, GA=1,738-10,159, p=0,001) düzeyi, tümör çapı≥35mm (GOO=3,452 GA=1,144-10,414 p=0,028) ve LVSI (GOO=11,243, GA=3,996-31,635, p<0,001) klinik olarak uterusa sınırlı endometroid tip endometrial kanserli hastalarda LNM için bağımsız risk faktörü olarak saptanmıştır. Sonuç: Endometrioid endometrium kanserinde tüm evrelerde ve alt grup olarak klinik uterusa sınırlı hastalıkta preoperatif serum CA125≥35 IU/ml, LVSI, tümör çapının ≥35mm olması, LNM öngörülmesinde bağımsız risk faktörü olarak saptanmıştır. Bu faktörlerin varlığında LNM olabileceği akılda tutulmalıdır. Anahtar sözcükler: Endometrium kanseri, endometrioid endometrium kanseri, lenf nodu metastazı, bağımsız risk faktörü, CA125.