Streptozotosin ile indüklenen pankreatik beta hücre hasarında çinko takviyesinin HMGB1/TLR4/MAPK metabolik yolağı üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞAHİN YEŞİLDAĞ
Danışman: Elvan YILMAZ AKYÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Streptozotosin ile indüklenen pankreatik beta hücre hasarında çinko takviyesinin HMGB1/TLR4/MAPK metabolik yolağı üzerinden insülin salınımına etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada insan pankreatik beta (β) hücre hattı (1.1B4) kullanılarak Kontrol (K), Diyabet (D), Diyabet+Çinko (DZ), Diyabet+Kutu A (DB) ve Diyabet+Çinko+Kutu A (DZB) olmak üzere beş grup oluşturulmuştur. Diyabet oluşturmak için, β hücresi 20 mM streptozosin (STZ) ile 4 saat muamele edildikten sonra 24 saat 30 µM çinko ve/veya 100 ng/L kutu A ile inkübe edilmiştir. İnkübasyon sonrası total antioksidan (TAS) ve oksidan seviyesi (TOS), apoptotik hücre ölümü, mitokondri membran potansiyeli (MMP), hücre canlılığı analizi ve insülin salınımları ölçülmüştür. Ayrıca yüksek hareketli grup protein 1 (HMGB1), toll benzeri reseptör (TLR)-2/4, ERK1/2 ve JNK protein ifadeleri western blot yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular: STZ, beta hücrelerinde MMP, TAS, TLR2 ve ERK1/2'yi azaltırken çinko takviyesi bu azalmayı düzeltmiştir. Ayrıca, çinko takviyesi STZ'nin etkilerine karşı HMGB1 konsantrasyonunu ve apoptotik hücre sayısını azaltmıştır. TLR2 miktarındaki artışların "DZ", "DB" ve "DZB" gruplarında β hücre sağkalımını arttırdığı bulunmuştur. Bu sağkalım ERK1/2 miktarının artışı, JNK'nin azalması ile ilişkili bulunmuştur. Çinko ve kutu A'nın birlikte takviyesi hipo-/hiperglisemi koşullarında insülin sekresyonunda anlamlı düzeyde artış sağlamıştır. Sonuç: STZ'nin pankreatik β hücrelerindeki hasarı TLR2/MAPK yolağının baskılanmasından kaynaklanmaktadır. Çinko takviyesinin HMGB1 ile sinerjik etki göstermesi TLR2/MAPK yolağındaki bu proteinlerin artışını sağlayarak koruyucu olabileceği sonucuna varılmıştır.