Demir eksikliği olan çocuklarda kardiyak repolarizasyon parametreleri ve ekokardiyografik kalp duvarı ölçümlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA KEÇİÖREN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FADİME DEMİR
Danışman: Dilek GÜRLEK GÖKÇEBAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Serum demir parametrelerinin kardiyovasküler sağlık ile yakın ilişkili olduğu iyi bilinmektedir. Bu parametrelerin fazlalığı ya da azlığı önemli kardiyak problemlere yol açabilir. Özellikle demir eksikliğinin sol ventrikül disfonksiyonunun yanı sıra; sinüs taşikardisi, T dalga ve atrioventriküler iletim anormallikleri, prematür supraventriküler ve ventriküler atımlar gibi elektrokardiyografik değişikliklere neden olduğu farklı erişkin klinik çalışmalarında mevcuttur. Amaç: Demir eksikliğinin kardiyak fonksiyonlar üzerine etkisi ile ilgili çalışmalar çocuklarda sınırlı sayıda olup bu amaçla çalışmamızda düşük demir depolarının aritmi öngörmede kullanılan kardiyak repolarizasyon parametreleri (Pw dis, Tp-Te dis vb) üzerine etkisini değerlendirmenin yanısıra; transtorasik ekokardiyografide sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (LV EF), sol ventrikül kısalma fraksiyonu (LV KF), sol ventrikül diyastol sonu çapı (LVDd), posterior duvar kalınlığı (PWT), interventriküler septum kalınlığı (IVST) gibi kardiyak yapı ve fonksiyonlar üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Göğüs ağrısı, üfürüm, spora katılım öncesi değerlendirme gibi çeşitli nedenlerle Çocuk Kardiyoloji Polikliniği'ne sevk edilen ve yapısal kalp hastalığı olmayan 2-18 yaş arasındaki 135 olgu (84'ü kız, 51'i erkek) prospektif olarak incelendi. Olgular serum ferritin seviyelerine göre üç gruba ayrılarak (Grup 1: ferritin 25 ng/mL (n = 36)) 12 derivasyonlu elektrokardiyografi (EKG) ve transtorasik ekokardiyografi (TTE) ile değerlendirildi. Tüm EKG'ler tarayıcıda tarandıktan sonra bilgisayar ortamına aktarılarak MATLAB (MathWorks, Natick, Massachusetts, U.S.A) isimli program yardımı ile hastaların Pw (ms), Pw max (ms), Pw min (ms); QT (ms); Tp-Te (ms) ölçümleri yapıldı. Bazal 2D sisto-diyastolik ve M-modu EKO kayıtları kullanılarak LVDd; IVST ve PWT kayıt altına alındı. M-modu ölçümlerinden LV EF ile LV KF hesaplandı. Bulgular: Çalışmaya katılan olguların olguların 84'ünü kız (% 62,2), 51'ini erkek olgular (%37,8) oluşturmaktadır. Grupların yaş ortalaması benzer özellik göstermektedir (grup 1'in ortalama yaşı 9 yaş 5 ay, grup 2'in ortalama yaşı 9 yaş 2 ay, grup 3'ün ortalama yaşı 9 yaş 5 ay). Ferritin düzeyi düşük olgularda Pw, Pw max ve Pw dis; QT, QTc ve QTc dis; Tp-Te, Tp-Te dis ve Tp-Te /QT ve Tp-Te /QTc'de kontrol grubuna göre belirgin uzun saptanmıştır (p<0,05). Ferritin düzeyi ile Pw, P max ve Pw dis; QT, QT dis, QTc ve QTc dis; Tp-Te ve Tp-Te dis ile Tp¬-Te /QT ve Tp-Te /QTc arasında negatif korelasyon mevcuttur (p<0,05). Bununla beraber ferritin düzeyi ile Pw min arasında korelasyon bulunamamıştır. Grupların ejeksiyon faz indeksleri, kalp duvarı ölçümleri ve diyastol sonu çap ölçümleri arasında bir farklılık bulunamamıştır. Sonuç: Demir eksikliği yapısal kalp hastalığı olmayan çocuklarda aritmiye yatkınlık yapabilir. Bu nedenle, düşük demir depoları olan sağlıklı çocukların EKG parametrelerinin dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi; aralıklı izlem ve takiplerinin yapılması büyük önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Anemi, Aritmi, Demir eksikliği, EKG değişiklikleri, Ekokardiyografi, Ferritin, Kardiyovasküler fonksiyon.