Kolistin tedavisine bağlı nefrotoksisitenin erken dönem saptanmasında idrarda neutrophil gelatinase-associated lipocalin (NGAL) ve liver-type fatty acid binding protein (l-FABP) düzeylerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF ÖZKARAMAN
Danışman: Derya SEYMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Çoklu ilaç dirençli (ÇİD) gram negatif enfeksiyonların tedavisinde kullanılan kolistinin nefrotoksisite yan etkisi sık görülmesine rağmen yeterli alternatif ajan olmaması nedeniyle kolistin kullanımı devam etmektedir. Bu çalışmada kolistin tedavisine bağlı gelişen nefrotoksisiteyi erken dönemde tespit edebilmek için idrarda Neutrophil gelatinase-associated lipocalin (NGAL) ve Liver-type fatty acid binding protein (L-FABP) düzeylerinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2019- Mart 2021 tarihleri arasında kolistin tedavisi başlanan 18 yaşından büyük, öncesinde akut böbrek hasarı (ABH), kronik böbrek hastalığı olmayan, ek nefrotoksik ajan almayan hastalar dahil edildi. Hastaların verilerine hasta dosyalarından ve hastane bilgi işlem sistemimi üzerinden ulaşıldı. Hastaların demografik, klinik bilgileri, enfeksiyon yeri ve üreyen mikroorganizma, bazal laboratuvar değerleri, tedavi öncesi ile tedavinin 3. 5. ve 7. günlerdeki kan üre azotu ve kreatinin değerleri kaydedildi. Kolistin tedavisi başlanan hastaların idrar örnekleri tedavi öncesi, tedavinin 3. 5. ve 7. günlerinde L-FABP ve NGAL düzeyleri ölçülmek üzere toplandı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 45 hastanın yaş ortalaması 66,4±12,07 yıldı ve bu hastaların %73,3'ü erkekti. Bu hastaların %48,9'unda (n:22) nefrotoksisite gelişti. Kolistin ilişki nefrotoksisiteye bağlı kreatinin artışı ortalama 98. saatte izlendi. Nefrotoksisite gelişen grupta mortalite oranı istatistiksel olarak yüksekti (p<0,005). Nefrotoksisite gelişimi açısından bazal C-reaktif protein (CRP) yüksekliği (p=0,029) ve albümin düşüklüğü (p=0,046) istatistiksel olarak anlamlıydı. Hastaların nefrotoksisite gelişimine göre 0. , 3. , 5. ve 7. günde ölçülen idrar NGAL ve LFABP değerleri istatistiksel açıdan benzerdi. Ancak nefrotoksisite gelişen grupta idrar L-FABP ve NGAL düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı olmamakla beraber 3. günde bazale göre yüksek saptandı. Sonuç: Nefrotoksisite gelişimi mortaliteyi arttırdığı için çalışmamızda nefrotoksisitenin erken dönemde saptanması amacıyla idrarda NGAL ve L-FABP düzeyleri çalışıldı. Nefrotoksisite tespitinde bu biyobelirteçlerin hasta odaklı etkin olabileceği düşünülmüş ancak istatistiksel olarak gösterilememiştir. Bu konuda daha geniş hasta popülasyonunda yapılacak ileri çalışmaların fayda sağlayabileceği kanısına varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kolistin, nefrotoksisite, NGAL, L-FABP