Juvenil idiopatik artrit ve ailesel Akdeniz Ateşi tanılı hastalarda kullanılan biyolojik ajan tedavilerinin alt solunum yolu enfeksiyonu sıklığına etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA KURT
Danışman: Betül SÖZERİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Juvenil idiopatik artrit (JİA) ve ailesel Akdeniz ateşi (AAA) tanılı hastaların bir kısmında hastalık aktivasyonunu kontrol altına alabilmek için biyolojik ajan tedavileri gerekmektedir. Biyolojik ajanlar da kendi içinde anti tümör nekrotizan faktör (TNF) ajanlar ve IL-1 blokörleri gibi alt gruplara ayrılmakta olup bu tedavilerin immünsupresif etkilerinin diğer tedavilere kıyasla daha fazla olduğu bilinmektedir. Amaç: Birincil amaç, JİA ve AAA tanılı, hastalık aktivasyonunu kontrol altına alabilmek için biyolojik ajan tedavileri kullanan hasta gruplarında alt solunum yolu enfeksiyonu sıklığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. İkincil amaç, gelişmiş tedavilerin alt gruplarına göre alt solunum yolu enfeksiyon sıklığını arttırıp arttırmadığının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Tek merkezli ve retrospektif olan çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Romatoloji Bilim Dalı polikliniğine 2016 - 2024 yılları arasında başvurarak JİA ve AAA tanısı alarak biyolojik ajan tedavisi başlanmış 260 hasta demografik özellikleri, JİA alt tipleri, JİA ve AAA tanı yaşları, biyolojik ajan tedavilerinden hangisinin başlandığı, biyolojik tedavi başlanma yaşı, biyolojik tedavi altında geçirdikleri alt solunum yolu enfeksiyonu varlığı, alt solunum yolu enfeksiyonu varsa tedavi türü, laboratuvar parametreleri ve solunum yolu panelinde üreme varlığı değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilenler 2 grupta incelendi: JİA tanılı hastalar ve AAA tanılı hastalar Bulgular: Alt solunum yolu enfeksiyonu ve biyolojik ajan ilişkisi 100 hasta yılına göre incelendiğinde etanersept için 11,7/100 hasta yılı, adalimumab için 10,82/100 hasta yılı, infliksimab için 12,6/100 hasta yılı, tosilizumab için 9,69/100 hasta yılı ve kanakinumab için 6,83/100 hasta yılı olarak bulundu. Anakinra biyolojik ajanında gözlem süresi boyunca alt solunum yolu enfeksiyonu gözlenmedi. En sık enfeksiyonun 12,6/100 hasta yılı ile infliksimab biyolojik ajan tedavisi altında olduğu gösterildi. Alt solunum yolu enfeksiyonu geçiren hastalar incelendiğinde enfeksiyonun daha sık olarak biyolojik ajan kullanımının ilk 6 aydan sonra olduğu gözlendi. Sonuç: Biyolojik ajan tedavileri ile alt solunum yolu enfeksiyonu ilişkisi 100 hasta yılına göre incelendiğinde çalışmamızda TNF-alfa inhibitörleri grubundaki ilaçlarda literatürde olduğu gibi hemen hemen benzer oranlar gözlendi. Enfeksiyonun daha sıklıkla biyolojik ajan tedavisinin ilk 6 ayından sonra gözlenmesi kullanım süresi ile enfeksiyonun sıklığının ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: juvenil idiopatik artrit, ailesel Akdeniz ateşi, biyolojik ajan tedavileri, IL-1 blokörleri