Alt ekstremite venöz yetersizliği bulunan olgularda kas kitlesi ve elastografi değerlerinin ultrasonografi ile kalitatif ve kantitatif olarak değerlendirilmesi ve reflü şiddeti üzerindeki olası etkilerinin karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA SAĞAN

Danışman: İclal ERDEM TOSLAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Alt ekstremitelerde derin venlerdeki yetmezlik yaygın olarak görülen bir hastalık olmakla birlikte venöz yetmezlik hem kozmetik olarak hem de ağrı sebebiyle hastaların yaşam kalitesini düşürmektedir. Hastaların anamnez ve muayene bulguları ile tanı koyulabilmekte ve renkli doppler ultrasonografi (RDUS) incelemesi ve diğer tanısal yöntemler ile hızlı ve güvenilir şekilde değerlendirilebilmekte ve takip edilebilmektedir. Baldır ve uyluk derin venlerinde, venöz yetmezliğin patofizyolojisinde etkili olduğu düşünülen alt ekstremite kaslarının pompa etkisi teorisi, alt ekstremitelerdeki kasların volümü ve tonusu ile ilgili çalışmalar yeterli değildir. Çalışmamızda alt ekstremite kaslarının volümü ve tonusunun venöz yetmezlik üzerine etkileri, ayrıca shear wave elastografi (SWE) değerlerinin takipte ne derecede güvenilir bir şekilde kullanılabileceği araştırılmıştır. Materyal ve Metot: Bu prospektif çalışma, etik kurul onayı sonrası Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniğinde Ağustos 2024-Ocak 2025 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmamızda kronik venöz yetmezlik (KVY) tanılı 25 olgunun 36 ekstremitesi fizik tedavi programı öncesi ve sonrası incelenmiştir. Olguların 13'ü (%52) evde 12'si (%48) fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniğinde fizik tedavi programını tamamlamıştır. Fizik tedavi programına başlamadan önce ve tamamlandıktan sonra; hastaların klinik değerlendirmeleri CEAP kategorilendirmesiyle yapılmış, yüzeyel venöz yapıların çapları, derin venöz yapıların reflü süreleri, belirlenen bölgelerden kas kalınlığı ve kasların elastisite ölçüm değerleri alınmıştır. Bulgular: Çalışmamıza 25 olgunun 36 ekstremitesi katıldı. Katılımcıların 14'ü (% 56) kadın , 11'i (% 44) erkekti. Çalışmada katılımcıların 11'inin (%44) bilateral, 14'ünün (%56) unilateral ekstremitelerinin KVY'den etkilendiği görülmüştür. Ultrasonografi (US) ile ölçülen kas kalınlıkları ve SWE ile ölçülen kas elastisitesi klinik bulgular ve reflü süreleri ile korele idi. Fizik tedavi programlarının reflü süreleri ve klinik bulgularda iyileşme yaptığı ve kas kalınlık ölçümlerini ve elastisite değerlerini arttırdığı tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamız, US ve SWE modaliteleri kullanılarak yapılan kesitsel kas kalınlık ve kas elastisite ölçümlerinin KVY'li olgularda reflü süresi ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca bu parametrelerin fizik tedaviye yanıtta ve hastalığın takibinde kullanılabileceğini de göstermiştir. SWE ve kas kalınlık ölçümleri daha geniş bir popülasyonda yapılabilecek ek çalışmalarla KVY'li hastaların rutin takibinde kullanıma girebilir. nahtar kelimeler: fizik tedavi, renkli doppler ultrasonografi, sarkopeni, sonoelastografi, ultrasonografi, venöz yetmezlik