Kronik hastalığı olmayan fazla kilolu ve obez orta yaşlı bireylerde prediyabetin obezite farkındalığı üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM KOÇAK CANSU

Danışman: Okcan BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, 40–65 yaş arası kronik hastalığı olmayan fazla kilolu ve obez bireylerde prediyabet durumunun obezite farkındalık ve içgörü düzeyleri üzerine etkisini incelemek. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki bu araştırma, 15.01.2025– 15.04.2025 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran, çalışma kriterlerini karşılayan 40–65 yaş arası 230 birey ile yürütüldü. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu ve Obezite Farkındalık ve İçgörü Ölçeği (OFİ) kullanılarak toplandı. Bulgular: Çalışmaya katılan 230 bireyin %78,3'ü kadın, %21,7'si erkektir; 115'i prediyabetik, 115'i prediyabetik olmayan gruptadır. Prediyabetik bireylerde yaş (p=0,018) ve BKİ (p=0,027) anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Gruplar arasında obezite farkındalığı düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Her iki grupta da OASIS toplam puanı ile BKİ arasında pozitif korelasyon gözlenmiş (prediyabetiklerde r=0,40; prediyabetik olmayanlarda r=0,42; p=0,001) olup prediyabetik obez bireylerde farkındalık yüksek bulunmuştur. Prediyabetik grupta yaş arttıkça farkındalık puanlarının azaldığı belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca lise ve üzeri eğitim düzeyine sahip bireylerde genel hastalık farkındalığı, semptom farkındalığı ve toplam OASIS puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç: Prediyabet varlığının obezite farkındalığı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. Ancak daha yüksek BKİ'ye sahip bireylerde farkındalığın arttığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Obezite farkındalığı, içgörü, prediyabet, beden kitle indeksi, eğitim düzeyi.