Toplumda gelişen pnömonide pnömoni şiddet indekslerinin(SMART-COP, PSI, CURB65) ve enfeksiyon parametrelerinin hastaneye yatış sonuçlarını göstermedeki yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NEVİN ALTUNGÖK
Danışman: Gülşah GÜNLÜOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Toplumda gelişen pnömoniler (TGP), tüm dünyada hastane başvurularının, tedavi giderlerinin, iş-okul günü kayıplarının ve ölümlerin önemli bir kısmından sorumludur. Ayakta tedavi edilen hastalarda mortalite %1-5 iken, hastanede tedavi edilen olgularda ortalama mortalite %12'ye, özellikle yoğun bakım desteği gerektiren hastalarda ise %40'a ulaşmaktadır. Prognozu belirlemeye yönelik çeşitli skorlama sistemleri vardır. Bunlar arasında en sık CURB-65 ve PSI kullanılmaktadır. SMART-COP validasyonu çeşitli çalışmalarla yapılmış, hastaların solunumsal destek ve hipotansiyon nedeniyle vazopressör gerekliliğini göstermede duyarlı bir araçtır. İnflamatuar markerların TGP' nin prognozu ve mortaliteyi gösteren şiddet indekleri ile korele bulunmuştur. Çalışmada amacımız Göğüs Hastalıkları Kliniğine TGP tanısıyla yatırılmış hastalarda SMART-COP skorunun CURB-65 ve PSI skorlamalarına göre hastane yatış sonuçlarını (mortalite, yoğun bakım ihtiyacı ve rehospitalizasyon) ön görmedeki etkinliğini araştırmak ve CRP ve prokalsitoninin bu sonuçları öngörmede SMART-COP ile korelasyonunu göstermektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, Ağustos 2022-Ağustos 2023 tarihleri arasında prospektif bir çalışma olarak dizayn edildi. Çalışmaya dahil edilen 396 tane hastanın ilk 24 saatteki verileri alınarak yatış süreçleri, sonlanımları ve taburculuk sonrası mortalite ve tekrardan hastaneye yatış durumları takip edildi. Tüm hastaların yatışı sırasında CURB-65, PSI ve SMART-COP indeksleri hesaplandı. Ayrıca pnömoni de rutin olarak alınan laboratuar parametrelerinden CRP ve Prokalsitonin düzeyleri elde edildi. Bulgular: Çalışmamıza alınan 396 hastanın %37,6'sı (n=149) kadın, %62,4'ü (n=247) olup, yaş ortalamaları 66,65±15,44 yıl olarak bulunmuştur. Hastaların servis ve yoğun bakım yatışları boyunca durumları takip edildiğinde, 46(%11,6)'sının NIMV ihtiyacı, 21(%5,3)'inin yüksek akım oksijen ihtiyacı, 22(%5,6)'sinin vazopressör ihtiyacı olduğu, 17(%4,3)'sinde konfüzyon olduğu, 25(%6,3)'inin entübe edildiği görülmüştür. Hastaların mortalite verileri incelendiğinde, çalışmamıza dahil edilen hastaların 32(%8,1)'si 30 gün içinde exitus olurken, 21(%5,3)'i hastane takibinde exitus olmuştur. Hastalarımızdan taburcu olup tekrar hastaneye yatanlar ise 82(%20,7) olarak bulunmuştur. Hastaların 30 günlük takiplerinde yoğun bakıma yatış ve mortalite tahmini için yapılan istatistikler sonucunda; albümin azalması(p=0,022), solunum sayısı artması(p<0,001), düşük Po2(p=0,020), aktif sigara kullanımı(p=0,019), SMART COP(p<0,001), PSI skor (p<0,001) ve CURB-65 (p=0,011) parametreleri anlamlı bulundu. SMART-COP, PSI VE CURB-65 için ROC eğrileri çizdirildi. Eğri altında kalan alanlar sırasıyla 0,818, 0,757, 0,598 ; cutt-off değerleri sırasıyla 4, 120 ve 2; duyarlılıkları sırasıyla %75, %59,6, %63,6; özgüllükleri sırasıyla %71,7, %82,8, %48 bulundu. Hastaların 30 günlük takiplerinde re-hospitalizasyon tahmini için yapılan istatistikler sonucunda; sigara paket yıl öyküsü (p=0,040), akciğer hastalıkları öyküsü (p=0,010), yatış süresi (p=0,048), sistolik kan basıncı azalması (p=0,030), SMART-COP (p=0,027), ve PSI skor (p=0,007) anlamlı bulundu. SMART-COP, PSI için ROC eğrileri çizdirildi. Eğri altında kalan alanlar sırasıyla 0.584 ve 0.597; cutt-off değerleri sırasıyla 3 ve 103; duyarlılıkları sırasıyla %64,6, %57,3; özgüllükleri sırasıyla %50, %57,3 bulundu. Tartışma ve Sonuç: TGP tanısıyla hastaneye yatırılan hastalarda yoğun bakıma gidiş ve mortalite sonuçlarını göstermede pnömoni şiddet indeklerinden SMART COP un sonuçları göstermede PSI ' ya bir üstünlüğü yoktu ancak her iki skorlama da CURB 65 e göre daha anlamlı bulundu. SMART COP un cutt off u 4 alındığında duyarlılık ve özgüllük sırasıyla %75 ve %71.72 olarak hesaplandı. Diğer çalışmalardan farklı olarak bizim çalışmamızda SMART- COP' un re hospitalizasyonu öngörmedeki duyarlılığı çalışıldı. SMART-COP, PSI ye göre daha duyarlı idi. İnflamasyon belirteçlerinden CRP ve PCT' nin hastanın sonuçlarını göstermede pnömoni şiddet indeklerinin gücünü artırmadığı görüldü. Anahtar Kelimeler: Toplumdan gelişen pnömoni, Prognoz, SMART-COP