Birinci basamakta astım hastalarında demografik verilerin "Astım Kontrol Testi" ile belirlenen astım kontrol düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERTAN TEN
Danışman: Meşide GÜNDÜZÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Astım, genellikle kronik hava yolu iltihabı ile karakterize edilen heterojen bir hastalıktır. Wheezing, dispne, göğüste sıkışma ve öksürük gibi zamanla ve yoğunlukta değişen solunum semptomları ve değişken ekspiratuvar hava akımı kısıtlamasıyla tanımlanır. Bu çalışmanın amacı; astımlı bireylerin astım kontrol düzeylerini Astım Kontrol Testi (ACT) ile değerlendirerek, bu düzeylerin sosyodemografik ve klinik değişkenlerle olan ilişkisini incelemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif, tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışma olarak planlandı. Ankara İli Keçiören İlçesi Aile Sağlığı Merkezlerine başvurmuş 18 yaş ve üzeri Astım tanısı ile sürekli ilaç kullanım raporu olan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik olgu formu ve ACT uygulandı. Bulgular: Araştırmaya 440 astım hastası dahil edildi. Çalışmada 299 (%67,95) kadın ve 141 (%32,05) erkek hasta yer almaktaydı. ACT toplam puanı ortalaması 16,61 ± 5,41 ve ortancası 16 (aralık 5- 25) olarak hesaplandı. Buna göre 52 (%11,82) hastada tam kontrol (25 puan), 95 (%21,59) hastada kısmi kontrol (20- 24 puan) tespit edilirken, 293 (%66,59) hasta kontrol altında değil (≤19 puan) olarak sınıflandı. Çalışmamızda, uzun astım hastalığının süresi, ileri yaş, eğitim düzeyinin düşüklüğü, pasif sigara ve mesleki maruziyetinin artması, aktif sigara içilmesi, yüksek sigara paket/yıl, astım ilaçlarını düzenli ve uygun teknikle kullanmamak, BMI yüksekliği, GÖR, HT, KAH ve DM birlikteliği kötü kontrol edilen astımla anlamlı ilişkili bulundu. Sonuç: Astım hastalarının %11,82'i tam kontrol altındaydı, astım kontrol düzeyi hastaların yaş, eğitim durumu, sigara maruziyeti, eşlik eden kronik hastalıklar ve ilaç kullanım alışkanlıkları gibi çeşitli sosyodemografik ve klinik faktörlerden anlamlı düzeyde etkilenmektedir. Astımın etkili şekilde kontrol altına alınabilmesi için bu risk faktörlerinin bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi ve bireyselleştirilmiş sağlık hizmetlerinin sunulması gerekmektedir. 13 Anahtar Kelimeler: Astım, Astım Kontrolü, Astım Kontrol Testi (ACT), Demografik Faktörler