Koagülasyon testlerinde anormallik nedeniyle çocuk hematolojisi polikliniğine başvuran hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HARUN MURAT MAŞALI
Danışman: Orhan GÜRSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, çocuk hematolojisi polikliniğine koagülasyon testlerinde bozukluk tespit edilmesi nedeniyle yönlendirilen hastaların kontrol test sonuçlarını ve aldıkları kesin tanılarını incelemek, bu değerlendirme ile hastaların ne kadarının gerçekten bir koagülasyon bozukluğu tanısı aldığını ve hangi spesifik tanıları aldıklarını ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ağustos 2019 ile Ağustos 2024 tarihleri arasında SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hematolojisi Polikliniğine koagülasyon testlerinde bozukluk nedeniyle yönlendirilen 6 ay-18 yaş arası toplam 200 hasta dahil edildi. Hastane veri tabanından hastaların demografik bilgileri, klinik özellikleri, laboratuvar verileri hazırlanan veri toplama formuna kaydedilerek retrospektif olarak değerlendirildi. Bulgular: Hastaların ilk ve kontrol koagülasyon test sonucu karşılaştırmalarında belirgin normalleşme saptandı; aPTT ve PT kontrol ölçümlerinde anlamlı olarak azaldı (her ikisi için de p<0,01). Çalışmaya katılan 200 hastanın %5,5'i (n=11) kanama diyatezi tanısı aldı. 8 hasta (%4) Von Willebrand hastalığı tip 1, 2 hasta (%1) hafif FVII eksikliği, 1 hasta (%0,5) hafif FXI eksikliği tanısı aldı. Tanı alan küçük grupta (n=11) gerçek koagülopatilerde sonuçların persiste etmesi beklentisiyle uyumlu olarak testlerin stabil kalma eğiliminde olduğu görüldü. Bu grupta ilk ve kontrol aPTT/PT/INR değişimleri anlamlı saptanmadı (aPTT p=0,11; PT p=0,24; INR p=1,00). Hastaların ileri tetkik ihtiyacını en çok öngören belirteçler pozitif aile öyküsü (ileri tetkik oranı %66,7'ye karşı %31,4; p=0,02), pozitif fizik muayene bulgusu (p=0,01) ve kontrolde aPTT ve PT anormalliğinin sürmesi (her ikisi p<0,01) olarak saptandı. Sonuç: Koagülasyon testlerinde bozukluk saptanan hastalar için tek anormal test sonucu ile karar verilmemeli; mutlaka kontrol ölçümü yapılmalıdır. Tanı almayan hastaların çoğunda testler kontrolde normalize olduğu için, ilk sonuç sonrası kontrol test yapılmadan ileri tetkike geçilmemelidir. Pozitif aile öyküsü, pozitif muayene bulgusu ve kontrolde (persistan) aPTT/PT anormalliği olanlarda ileri testler önceliklendirilmelidir. Yapılandırılmış kanama skorlama araçlarının (ISTH-BAT/PBQ) rutine entegre edilmesi ve ilk başvuruda standart kanama skoru doldurulması ile gereksiz ileri tetkikler azalacaktır. Anahtar Kelimeler: Çocuk hematolojisi, faktör eksikliği, kanama, koagülasyon testleri