COVID-19 tanısı ile hastane yatışı yapılan 65 yaş üstü hastalarda gps, CURB-65, PSI, PNI, SII ve Q-SOFA skorları ile mortalite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

GİZEM ÇALTEPE

COVID-19 tanısı ile hastane yatışı yapılan 65 yaş üstü hastalarda gps, CURB-65, PSI, PNI, SII ve Q-SOFA skorları ile mortalite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM ÇALTEPE

Danışman: Dilay YEŞİLMEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

GİRİŞ: Tüm dünyayı kısa sürede etkisi altına alan Covid-19 komorbid hastalığı olan yaşlı hastalarda daha yüksek mortalite oranları ile seyretmektedir. Çalışmamızın amacı 65 yaş ve üzeri Covid-19 tanılı hastalarda mortaliteyi öngörmede CURB-65, quick SOFA (q-SOFA), Sistemik inflamasyon İndeksi (SII), Pnömoni Ağırlık İndeksi (PSİ), Glasgow Prognostik Skoru (GPS) ve Prognostik Nutrisyonel İndeks (PNI) skorlarının etkinliğinin araştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda T.C Sağlık Bakanlığı SBÜ Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne 11.03.2020-31.12.2021 tarihleri arasında başvuran 65 yaş ve üzeri Covid-19 pnömoni tanısı alan hastalar retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik özellikleri (cinsiyet, yaş ), acil servis başvuru anında ölçülen vital bulguları (sistolik, diyastolik kan basıncı, nabız, ateş, solunum sayısı), başvuru esnasında bakılan parmak ucu kan şekeri düzeyi, başvuru sırasındaki bilinç durumu, akciğer görüntülemelerinde saptanan patolojiler, acil servis başvuru anından yapılan laboratuvar incelemeleri (beyaz küre sayısı , nötrofil sayısı ,total lenfosit sayısı, hemoglobin, hemotokrit, trombosit sayısı, albümin, kreatinin, kan üre azotu (BUN) , C-reaktif protein (CRP), D-dimer, ferritin, prokalsitonin, kalsiyum, sodyum, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), kırmızı kan hücre dağılım genişliği (RDW), pH, PaO2, laktat, ek hastalıkları (neoplastik hastalık, kronik karaciğer hastalığı, konjektif kalp yetmezliği (KKY), kronik böbrek hastalığı (KBH), serebrovasküler hastalık (SVO), hipertansiyon (HT), kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH), koroner arter hastalığı (KAH), yaşadığı yer (ev, bakımevi), hastane içi mortalite bilgileri taranarak kayıt altına alındı. Kaydedilen verilerle hastaların acil servise başvuru anındaki CURB-65, Pnömoni Şiddet İndeksi (PSI), Prognostik Nutrisyonel İndeks (PNI), Glaskow Prognostik Skor (GPS), Sistemik İnflamasyon İndeksi (SII), quick SOFA(q-SOFA) skorları hesaplandı. Çalışmaya dahil edilen hastalar hastane içi mortalite olan ve olmayan olarak iki gruba ayrıldı ve yukarıda sayılan parametrelerin mortaliteyi öngörmede ki etkinliği karşılaştırıldı. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen toplam 261 hastanın 156'sı (%59.8) erkek, 105'i (%40.2) kadın olup medyan yaş değeri 74 (IQR: 69-80) idi. Çalışmamızda hastane içi mortalite oranı ise %29.1 olarak hesaplandı. GPS'nin cut off değeri >0.5 kabul edildiğinde mortaliteyi öngörmede duyarlılık %89.5, seçiçilik %27.0 bulundu. PNI'nın cut off değeri ≤30.10 olduğunda mortaliteyi öngörmede seçiçilik %85.4, duyarlılık ise %46 bulundu. PSI >96.5 olduğunda mortaliteyi öngörmede duyarlılık %88.2, seçiçilik ise %55.7 bulundu. Skorlama sistemlerinin hastane içi mortaliteyi öngörme ayrımındaki negatif tahmin değerleri GPS'de %86.2, PNI'da %79.4, PSI'de %92.0 ve CURB-65'de %81.4'dür. SONUÇ: PSI skorunun hesaplanmasındaki zorlukla kıyaslayınca acil servis yoğunluğunda kısa sürede hesaplanacak GPS değerleri ile 65 yaş ve üzeri Covid-19 pnömonisi olan hastaların prognozu öngörülebilir.