Yanık staz zonu üzerine papaverinin etkisi: Ratlarda deneysel çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, PLASTİK VE REKONSTRÜKTİF CERRAHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPEREN KAYAPINAR
Danışman: Nesrin TAN BAŞER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yanık, insanın maruz kalabileceği en ciddi fiziksel ve psikolojik travmalardan biridir. Jackson, yanık yaralanmalarında üç farklı bölge tanımlamıştır: koagülasyon bölgesi, staz bölgesi ve hiperemi bölgesi. Staz bölgesi, merkez bölgeyi çevreleyen, doku perfüzyonunun azaldığı ancak iyileşme potansiyeline sahip olan alandır. Papaverin vasküler düz kaslar üzerinde miyorelaksan ve vazodilatör etkileri bulunan opioid analoğudur. Amacımız, yanık staz bölgesinde doku mikrosirkülasyonunun bozulması ve bunun doku nekrozu ile sonuçlanması olasılığını göz önünde bulundurarak, papaverinin vazodilatatör etkisinin staz bölgesi üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, Wistar-Albino türüne ait toplam 32 sıçan rastgele seçilen dört gruba ayrılmıştır. Deneysel yanık modeli olarak Comb yöntemi uygulanarak yanık alanları oluşturulmuştur. Grup 1'e herhangi bir müdahale yapılmazken, Grup 2'ye yalnızca serum fizyolojik ve nemli pansuman uygulanmıştır. Grup 3'te pansumanın yanı sıra lokal papaverin uygulanmış, Grup 4'te ise pansuman ile birlikte intraperitoneal papaverin uygulanarak 7 gün boyunca takip edilmiştir. Çalışma sonunda, elde edilen staz bölgesi örnekleri inflamasyon, ödem, nekroz ve IL- 1 skorları açısından değerlendirilmiş; ayrıca biyokimyasal olarak toplam antioksidan ve oksidan seviyeleri ölçülerek oksidatif stres indeksi hesaplanmıştır. Bulgular: Veriler değerlendirildiğinde ödem, inflamasyon, nekroz ve IL-1 düzeylerinin Grup 1 ve 2'de yüksek seyrederken, lokal ve sistemik papaverin uygulanan Grup 3 ve 4'te anlamlı azaldığı tespit edildi (p<0,05). Gruplar arasında total oksidan stres ve antioksidan kapasite oranlandığında, elde edilen oksidatif stres indeksi seviyeleri Grup 1 ve 2'de yüksek iken Grup 3 ve 4'te anlamlı olarak azalmıştır. Sonuç: Çalışmamızın sonucunda ratlarda staz zonunda papaverinin lokal ve sistemik kullanımının inflamatuar parametreleri, oksidan stresi ve nekrozu azaltarak yanık travmasının genişlemesini engellemektedir. Anahtar Kelimeler: Yanık, papaverin, staz zonu, rat