İrritabl bağırsak sendromu semptomları olan hastalarda yaşam kalitesinin, beslenme alışkanlıklarının ve hastane başvuru sıklığının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET SELİM KİRAZ
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: İrritabl bağırsak sendromu (İBS) toplumda oldukça sık görülen, hayat kalitesini bozabilen, fonksiyonel bağırsak hastalıklarının önemli bir tanesidir. İBS tanısında Roma IV kriterleri haricinde ek bir tanı yöntemi ya da laboratuvar testi bulunmamaktadır. Bu çalışmada Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran, son 6 ay içerisinde İBS semptomları gösteren 144 hastada İBS prevalansı, ilişkili faktörler, bu semptomların yaşam kalitesine etkisi ve hastaneye başvuru sıklığı araştırılmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmamız Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran, dahil edilme kriterlerine uyup çalışmaya katılmayı kabul eden 144 hastaya yüz yüze anket şeklinde uygulanmıştır. Yaklaşık 5-7 dakika süren bu anket hastaların sosyodemografik özelliklerini sorgulayan 6 soru, kronik hastalık ve ilaç kullanım durumlarını, Roma IV kriterlerini, İBS alt tiplerini belirlemek için Bristol dışkı skalasını, alarm semptomlarını, beslenme alışkanlıklarını, alkol ve sigara alışkanlıklarını, uyku ve egzersiz alışkanlıklarını, yaşam kalitesini sorgulayan 33 soru olmak üzere toplam 39 sorudan oluşmaktadır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS statistics 21 programında analiz edilmiştir ve p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR: Katılımcıların yaş ortalaması 35,44±11,52, VKİ ise 25,92±5,01 olarak bulunmuştur. Çalışmamıza katılanlar her iki cinsiyete eşit oranda dağılmaktaydı. Katılımcıların %84'ü (n=121) Üniversite mezunu, %22,9'u (n=33) vardiyalı bir işte çalışıyordu. Katılımcıların %25'i (n=37) İBS tanısı almıştır. Katılımcılardan vardiyalı bir işte çalışanların ve bir kronik hastalığa sahip olanların İBS tanısı alma oranları istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Çalışmamıza katılanlardan İBS tanısı alanların son altı ayda hastane başvuru sayısı anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Katılımcıların bağırsak şikayetlerinden dolayı işe gidememe, günlük aktivitelerinde aksama durumu hiç olmayanlar istatistiksel anlamlı olarak daha az İBS tanısı aldıkları saptandı (p<0,05). İBS tanısı alanların yaşam kalitelerinin bağırsak şikayetlerinden etkilenme derecesinin istatistiksel anlamlı olarak daha fazla olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). SONUÇ: Birinci basamak sağlık hizmetlerinde İBS oldukça sık görülen, kolaylıkla tanı konup takip edilebilecek klinik bir durumdur. Tedavisinde en önemli basamak sıkı hasta-hekim ilişkisidir. Aile hekimlerinin hastalarını biyopsikososyal yaklaşım ile değerlendirerek önerilerde bulunmaları hastaların yaşam kalitelerine katkı sağlayacaktır. ANAHTAR KELİMELER: İrritabl bağırsak sendromu, beslenme, yaşam kalitesi