Alzheimer ve multiple sclerosis hastalıklarında beyin venöz yapılarının morfometrik analizi: Bir radyolojik anatomi çalışması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ANATOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM ÖZTÜRK KÖSE

Danışman: Papatya KELEŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Dünya çapında insanların en fazla etkilendiği Alzhimer hastalığı (AH) ve multiple sclerosis (MS) hastalığında beyin majör venöz yapılarından sinus sagittalis superior, sinus sagittalis inferior, sinus transversus dexter ve sinister ve sinus rectus incelenerek bunlara ait varsa radyoanatomik değişimleri tespit etmek ve elde edilen sonuçları sağlık dünyasıyla paylaşmak, bu iki hastalığın teşhis ve tedavisine ışık tutmaktır. Gereç ve Yöntem: AH ve MS teşhisi alan ayrı ayrı 200 hasta ve 100 kontrol grubuna ait bireye ait MR görüntüleri aksiyal ve sagital planda incelenerek bahsedilen dural venöz sinüslerin uzunlukları ve çapları RadiAnt Dicom Viewer ile ölçülmüş ve elde edilen veriler R programında değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmada yer alan bireyler arasında kafa çapı bakımından sadece MS ve kontrol grubu bireylerde kadın ve erkekler arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Erkek bireylerin ortalama kafa çapı uzunluğu hem kontol hem de MS'de kadınlara göre daha büyüktür. Kontrol-MS ve kontrol-AH gruplarında bazı venöz yapıların çapları pozitif korelasyona sahiptir. Vitamin eksikliği durumu, vertigo ve baş ağrısı semptomu olan MS ve AH'li bireylerde, bu hastalıklar da venöz çap üzerinde belirleyici olmuştur. Sağlıklı bireylerde bazı venöz yapılara ait çap ölçümleri MS'e eşlik eden bazı hastalıkların varlığında daha büyüktür. Sonuç: AH ve MS'li hastalarda normal bireylere göre bazı venöz yapıların çaplarında artış veya azalma gözlenebilir. Bunlara eşlik eden hastalıkların varlığında ise bu artma ve azalma normal bireylere göre daha belirleyici olabilir. Buna göre, bu iki hastalığa sahip bireylerde teşhis basamağında venöz yapıların uzunlukları ve çapları da hastalığın belirlenmesi ve tedavi basamağı için yardımcı bir yenilik olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Alzheimer hastalığı, Dural venöz sinüslerin anatomisi, Multiple sclerosis , Radyolojik anatomi