Sı̇gara kullanımının serum osmolalı̇tesı̇ ve kardı̇yovasküler rı̇sk düzeyı̇ne etkı̇si


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE SELMA ASLAN

Danışman: Seçil ARICA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kardiyovasküler hastalıklar, tüm dünyada enfeksiyon hastalıkları hariç tutulduğunda en önemli mortalite ve morbidite nedenidir. Bu nedenle kardiyovasküler hastalıkların maliyet etkin belirteçlerle önceden öngörülebilmesi hastaların beklenen yaşam ümidinin artırılabilmesi açısından oldukça önemlidir. Serum osmolalitesi ise birinci basamakta sık bakılan, ölçümü kolay, maliyet etkin bir belirteç olarak karşımıza çıkmaktadır. Sigara kullanımının ise kardiyovasküler morbidite ve mortalite riskini artırdığı bilinen bir gerçektir. Bu çalışmamızda amacımız, örneklem grubumuzun serum osmolaliteleri ve SCORE kardiyovasküler risk skorları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını hesaplamak ayrıca sigara kullanan, kullanıp bırakalı üzerinden bir yıl geçmiş ve hiç sigara kullanmamış hasta gruplarımızda serum osmolalitelerinin nasıl farklılık gösterdiğini de değerlendirmektir. MATERYAL-METOT Araştırmaya İstanbul Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Aile hekimliği ve Sigara bıraktırma polikliniklerine başvuran son 6 ayda yapılmış tetkiklerde (Na, K, Üre, Kreatinin, Glukoz, LDL, HDL, Total kolesterol, trigliserit ) bakılmış olan, 40 yaş üzeri gönüllü, çalışma için onamı alınmış, kooperasyon ve oryantasyonu yeterli, dışlama kriterlerinden herhangi birine sahip olmayan 120 gönüllü dahil edildi. Gönüllülerin yaş, cinsiyet, boy, kilo, bel çevresi, kan basıncı, günlük su tüketimleri, aile kardiyovasküler hastalık risk öyküsü, hipertansiyon mevcudiyeti, sigara kullanma durumu ve kaç paket yıl sigara tüketildiği soruldu. Serum osmolalitesi ve SCORE kardiyovasküler risk skoru bu bilgiler ile hesaplandı. BULGULAR Çalışmamızda boy, kilo ve üre düzeyleri ile SCORE puanı arasında çok zayıf düzeyde pozitif yönlü, kreatinin ile zayıf düzeyde pozitif yönlü korelasyon saptandı (p 1= 0,032, r 1 =0,193; p 2= 0,025, r 2 =0,202; p 3= 0,003, r 3 =0,273; p<0,001, r 4 =0,353).Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, potasyum ve kreatinin değerleriyle osmolaliteleri arasında çok zayıf düzeyde pozitif yönlü korelasyon saptandı (p 1= 0,041, r 1 =0,184; p 2= 0,038, r 2 =0,187; p 3= 0,013, r 3 =0,223). Çalışmada sigarayı bırakmış olanların sistolik kan basıncı ve glukoz düzeyi sigara kullananlardan istatistiksel anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,05). Hiç sigara kullanmamış olanların HDL düzeyi sigarayı bırakmış ve kullananlardan istatistiksel anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,05). Sigarayı bırakmış olanların trigliserit düzeyi sigara kullanan ve hiç kullanmamış olanlardan istatistiksel anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,05).  SONUÇ Çalışmamız sonucunda serum osmolalitesi ile SCORE kardiyovasküler risk arasında anlamlı sonuçlar saptanmamıştır. Bu durum örneklem sayısının azlığı ve çalışma süresinin kısa olması ile ilişkili olabilir , bu konuda daha geniş örneklemde yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır. Çalışmamızda boy, kilo, üre, kreatinin ile SCORE puanı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. ANAHTAR KELİMELER: sigara, osmolalite, aile hekimliği