Ayak ekstrinsik kas yorgunluğunun plantar fasya ve aşil tendonu viskoelastik özellikleri üzerindeki akut etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİMGE DÖNMEZ
Danışman: Fatmagül VAROL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ayak, kemikler, kaslar, ligamentler, konnektif dokulardan oluşan, stabilite ve mobiliteye önemli katkı sağlayan karmaşık bir yapıdır. Ayağın ekstrinsik kaslarındaki zayıflık, imbalans veya yorgunluk, ayağa binen stresleri artırabilir. Ekstrinsik kaslar, plantar fasya (PF), Aşil tendonu (AT) ile anatomik ve fonksiyonel ilişki içindedir; bu nedenle ayakta artan stresler sonucunda dokularda farklılaşmış mekanik yüklenim özellikleri görülebilir. Bu çalışmanın amacı, ayağın ekstrinsik kaslarında oluşturulan yorgunluğun PF ve AT'nin biyomekanik ve viskoelastik özellikleri üzerindeki akut etkisini incelemekti. Gereç ve Yöntem: Çapraz tasarım şeklinde gerçekleştirilen çalışmamıza 19 sağlıklı genç birey alındı. Ayağın ekstrinsik kaslarında yorgunluk oluşturmak amacıyla topuk yükseltme, ayak adduksiyonu ve bu iki egzersizin kombinasyonundan oluşan yorgunluk protokolü bireylere farklı haftalarda dominant ve non-dominant alt ekstremitelere yaptırıldı. PF ve AT'nin biyomekanik ve viskoelastik özellikleri, MyotonPRO™ cihazıyla yorgunluk öncesi ve sonrası olmak üzere değerlendirildi. Bulgular: Topuk yükseltme egzersizi ile oluşturulan yorgunluk sonrası dominant ve non-dominant PF'nin tonusunda, sertlikte, creep ve gevşeme süresinde, non-dominant AT'nin tonusunda, sertlikte, gevşeme süresinde; ayak adduksiyonu egzersizi sonrasında dominant PF'nin tonusunda, sertlikte, elastisitesinde, non-dominant AT'nin tonusunda, sertliğinde; kombine egzersiz sonrasında dominant PF'nin tonusunda, elastisitesinde; non-dominant PF'nin tonusunda, sertlikte, creep ve gevşeme süresinde, dominant AT'nin tonusunda anlamlı farklılıklar saptandı (p 0,05). Sonuç: Ayağın ekstrinsik kaslarındaki yorgunluk sonucunda, özellikle PF biyomekanik ve viskoelastik özellikleri üzerinde AT'ye göre daha belirgin değişiklikler gözlendi. Sonuçlarımızda kas yorgunluğunun PF biyomekanik ve viskoelastik özelliklerine daha fazla etki etmiş olması ayak-ayak bileği rehabilitasyonunda PF'ye yönelik müdahale gereksinimlerine dikkat çekmektedir. Anahtar Kelimeler: Aşil Tendonu, Biyomekanik, Kas Yorgunluğu, MyotonPRO, Plantar Fasya.