Çocukluk çağı kanserlerinde tedaviye bağlı demir yükünün retrospektif olarak incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYSU İLHAN YALAKİ
Danışman: Ganiye Begül YAĞCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çocukluk çağı kanserlerinin tedavisi sırasında ortaya çıkan aneminin tedavi edilmesi amacıyla eritrosit transfüzyonu uygulanmaktadır. Tekrarlayan şekilde transfüzyon yapılan hastalarda ortaya çıkan demir yükü önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Çalışmamızda, çocukluk çağı kanseri tedavisi sonrasında ortaya çıkan demir yükü ve buna bağlı hedef organ hasarının saptanması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Haziran 2015-Mayıs 2016 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi'nde çocukluk çağı kanser tanısı ile takip edilmekte olan, tedavisini tamamlamış hastaların dosyaları tedavi süresi, tedavi kesildikten sonra geçen süre, relaps olup olmadığı, tedavi sırasında aldıkları eritrosit transfüzyonlarının sayısı, karaciğer fonksiyon testleri, ferritin düzeyi ve karaciğere yönelik yapılmış olan ultrasonografi (USG) ve T2* Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) bulguları yönünden retrospektif olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya, çocukluk çağı kanseri tedavisi almış, tedavinin kesilmesinin üzerinden en az 6 ay geçmiş 118 hasta dahil edildi. Bu hastalardan 44'ü (%37,2) kız, 74'ü (%62,7) erkek idi. Hastaların yaşları 2 ile 20 yıl arasında değişmekte olup ortalama yaş 10,71±4,64 yıl, ortalama tanı yaşı 10,85±0,57 yıl, ortanca tedavi süresi 1,7 yıl (1 yıl- 4 yıl), ortanca izlem süresi 53 ay (15 ay – 164 ay), tedavi kesildikten sonra geçen ortanca süre 2 yıl (1 yıl-13 yıl) idi. Hastaların 23'ünde Hodgkin lenfoma, 21'inde Non- Hodgkin lenfoma, 16'sında Wilms tümörü, 15'inde akut lenfoblastik lösemi, 9'unda akut myeloid lösemi, 9'unda rabdomyosarkom dışı yumuşak doku tümörleri, 7'sinde nöroblastom, 4'ünde Langerhans hücreli histiyositoz, 4'ünde santral sinir sistemi tümörü, 4'ünde rabdomyosarkom, 2'sinde Ewing sarkom, 1'inde retinoblastom, 1'inde hepatoblastom, 1'inde osteosarkom ve 1'inde germ hücreli tümör saptandı. Laboratuvar tetkiklerinde ortanca ferritin düzeyi 43,3 ng/mL idi. Hastaların 9'unda relaps olduğu, 109'unda ise relaps olmadığı görüldü. Hastaların 80'ine USG ve/veya manyetik rezonans görüntüleme yöntemlerinden en az biri yapılmıştı. Hastaların 79'una USG, 9'una ise MRG yapılmış olduğu görüldü. Ferritin değeri >250 ng/mL olan 9 hastaya çekilmiş olan T2* MRG'sinde kalitatif olarak yapılmış olan değerlendirme sonucunda karaciğerde anormal demir birikimi saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda kanserli çocuklarda transfüzyonlara bağlı olarak ortaya çıkan ve ferritin ile ölçülen demir yükünün, özellikle tedavi süresince daha fazla eritrosit süspansiyonu verilmiş hastalarla, relaps hastalığı olanlarda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ancak bu hastalarda T2* MRG yöntemiyle hedef organ karaciğerde demir birikimi gösterilememiştir. Anahtar kelimeler: Çocukluk çağı kanseri, demir yükü, karaciğer, ferritin, T2* MRG