Alkol kullanım bozukluğu olan ebeveynlerin bağlanma stilleri ve ebeveyn algılarının kendi ebeveynlik tutumları ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE ŞİMŞEK

Danışman: Başak ÜNÜBOL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Alkol kullanım bozukluğu yaygınlığı giderek artmakta olan bir hastalıktır. Bu çalışma; etiyolojisinde nörobiyolojik, genetik, çevresel ve ruhsal birçok etmenin yer aldığı bağımlılık sorununda; ebeveyn algıları, bağlanma stilleri ve ebeveyn tutumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmamız SBÜ Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi ve Araştırma Merkezi (AMATEM) servisinde yatarak tedavi gören, "Alkol Kullanım Bozukluğu" tanısıyla takip edilen 65 hastanın dahil edildiği kesitsel bir çalışmadır. İlk görüşmeyle SCID-I uygulanarak, geçirilmiş ve ek ruhsal tanılar netleştirilmiş ardından sosyodemografik veri formu doldurulmuştur. Ardından katılımcılara Erişkin Bağlanma Biçimi Ölçeği, Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği, Ana-Babaya Bağlanma Ölçeği (anne formu ve baba formu) ölçekleri uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 65 kişinin %21,5'inde depresif epizot (%71,4) ve anksiyete bozukluğu (%28,6) tanılarının eşlik ettiği saptanmıştır. Katılımcılarımızdan 10 kişinin (%15,4) çocuğunda psikiyatrik tedavi öyküsü mevcut olduğu, 11 kişinin (%16,9) çocuğunda ise alkol/madde kullanım öyküsü olduğu görülmüştür. Çalışmamızda AKB olan bireylerin kaçıngan bağlanma puan ortalaması diğer bağlanma stillerinden yüksek bulunmuştur. Çalışmaya katılan ebeveynlerin, kendi ebeveynlerine yönelik ilgi ve koruma yönünde olumlu algısı güvenli bağlanma ile bütün alt boyutlarda anlamlı çıkmıştır (p<0,05). Güvenli bağlanması olan ebeveynlerin çocuk yetiştirme tutumları incelendiğinde demokratik tutum ve eşitlik tanıma boyutunun istatistiksel anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Araştırmamız sonucunda elde ettiğimiz verilere göre; ebeveynlik ve bağlanma, bağımlılığın birçok basamağı ile ilişkilidir. Bağımlılık ile mücadelede bireylerin tedavisinin yanısıra bağımlılığın bir aile sorunu olarak ele alınması oldukça önemlidir. Yapılacak eğitim ve müdahaleler, bu ailelerde yetişmekte olan çocuklarda ortaya çıkabilecek psikopatoloji ve bağımlılık sorunları açısından koruyucu olabilir veya bu sorunlar için erken müdahale imkânı sağlayabilir. Ayrıca, aile ilişkileri ile ilgili yapıcı müdahaleler alkol kullanım bozukluğu nedeni ile tedavi görmekte olan kişilerin sosyal desteğini artırması yönünden önemlidir. Alkol kullanımı ve ebeveynlik ile ilgili çalışmaların artırılmasına, bu çalışmalar doğrultusunda bağımlılıkla mücadele açısından daha kapsamlı protokoller oluşturulmasına ihtiyaç vardır.