Psikiyatri kliniğinde çalışan hemşireler için kanıta dayalı ilaç yönetimi rehberi ile ilaç uygulama-takip çizelgesi geliştirilmesi ve kullanımlarının nitel araştırma yöntemi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİSA BULUT
Danışman: Çiğdem YÜKSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İlaç yönetimi; ilacın satın alımı ile başlayıp, ilacın hastada oluşturduğu etkinin ve sonuçların değerlendirilmesine kadar geçen süreçte güvenli, etkili, etik, maliyet etkin ve hasta merkezli bir bakım yaklaşımıdır. Psikiyatrik tedavi ve bakımda önemli bir yere sahip olan psikotrop ilaç yönetimi sürecinde, psikiyatri kliniğinde çalışan hemşirelerin; hastanın değerlendirilmesi, tedavi yöntemlerinin koordinasyonu, ilaçların uygulanması, ilaç etkilerinin izlenmesi, ilaç eğitimi ve klinik ilaç araştırma çalışmalarında yer alma sorumlulukları vardır. Hemşirelerin psikotrop ilaç yönetimindeki sorumluluklarını yerine getirebilmeleri için en etkin yöntem kanıta dayalı stratejilerin klinik kullanımıdır. Psikiyatri kliniğinde hemşirelerin ilaç yönetimine etkin katılabilmeleri, güvenli ve kaliteli ilaç yönetiminin gerçekleşebilmesi için kanıta dayalı ilaç yönetimi rehberi ile ilaç uygulama-takip çizelgesinin geliştirilmesi ve kullanımlarının değerlendirici nitel durum araştırması ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: National Institute for Health and Care Excellence (NICE) Kanıta Dayalı Rehber Geliştirme Süreci esas alınarak psikiyatri kliniğinde çalışan hemşireler için Kanıta Dayalı İlaç Yönetimi Rehberi (KDİYR) ve İlaç Uygulama-Takip Çizelgesi (İUTÇ) geliştirilmiştir. Geliştirilen araçlar Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'nde kullanılmış; kullanımları Kasım 2020 ile Ocak 2021 tarihleri arasında klinikte çalışmakta olan on hemşirenin (n=10) katılımıyla değerlendirici nitel durum çalışması ile değerlendirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Bireysel Veri Toplama Formu, Görüşme Formu, dokümanlara dair verilere ulaşmak için Kanıta Dayalı İlaç Yönetimi Rehberi (KDİYR) ve İlaç Uygulama Takip Çizelgesi (İUTÇ), gözleme dair verilere ulaşmak için araştırmacının gözlem notları kullanılmıştır. Görüşme, doküman ve araştırmacının gözlem notlarından elde edilen verilerin analizinde Merriam'ın durum analizi yönteminden faydalanılmıştır. Bulgular: Verilerin analizi sonucunda üç tema: (i) başlangıç aşaması, (ii) uygulama aşaması, (iii) sonlanma aşaması ve devam ettiriciler; on iki alt tema elde edilmiştir. Sonuç: Hemşireler geliştirilmiş olan araçların bilgi eksikliğini gidermede, etkin ve güvenli bir ilaç yönetimi süreci oluşturmada, hemşirelik bakımının kalitesini yükseltmede ve devamlılığını sağlamada, hasta sonuçlarını yükseltmede etkisinin olduğunu ifade etmişlerdir. Hemşireler tarafından araçların klinikte rutin kullanımına devam edilmesi istenmiş, bunun için birtakım öneriler sunulmuştur. Dünya'da ve ülkemizde ilk kez psikiyatri hemşirelerinin ilaç yönetiminde kullanabilecekleri bir kanıta dayalı ilaç yönetimi rehberi ve ilaç uygulama-takip çizelgesi geliştirilmiştir.