Sepsis hastalarında tedavi yönetiminde sepsis-3 kılavuzuna uyumun retrospektif olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLİN MEKE
Danışman: Namigar TURGUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Sepsis, enfeksiyona karşı uygunsuz konak yanıtının neden olduğu, yaşamı tehdit eden organ disfonksiyonudur. Etkilenen hastalarda % 20-50 mortaliteye neden olmakta ve iyileşen hastalarda belirgin olarak yaşam kalitesini düşürmektedir. Sepis ve septik şok için tedavi kılavuzlarının 2000 li yıllardan itibaren devreye girmesi, bu konuda farkındalık yaratarak mortalite oranlarında düşüşü beraberinde getirmiştir. Bu çalışma ile amacımız; Yoğun Bakım Ünitemizde sepsis ve septik şok ile izlenen hastaların Surviving Sepsis Campaign tarafından oluşturulmuş 2016 uluslararası sepsis kılavuzuna uyum doğrultusunda tanı ve tedavimizi değerlendirmek, tedavi protokollerinin mortalite üzerine etkilerini incelemek ve septik şokta başarıyı belirleyen faktörleri ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Hastanemiz Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniğine bağlı yoğun bakım ünitelerinde, sepsis tanısı alarak takip ve tedavi edilen, 18 yaş üstü, SOFA skoru 2'nin üzeri olan 266 hastanın dosya ve elektronik ortam kayıtlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi ile gerçekleştirildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik verileri, yoğun bakım ünitesine kabul edildiği bölüm, yatış gün sayısı, eşlik eden hastalıkları, hastalık ciddiyet skorlama sistemi olarak hastaların yatışının ilk yirmi dört saatinde hesaplanan Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi Skoru (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II-APACHE II) ve Ardışık Organ Yetmezliği Değerlendirme Skoru (Sequential Organ Failure Assesment-SOFA) ile, yapılan kültür analizi sonucunda üreyen mikroorganizmalar, hedefe yönelik antibiyotik tedavi, steroid desteği, mekanik ventilasyon ihtiyaçları ve süreleri, uygulanan inotropik ve vazoaktif ajan desteği, renal replasman tedavileri, sedasyon skalası, antimikotik tedavi, sodyum bikorbonat tedavisi, gelişen mortalite ve morbidite durumları, son bir yıl içinde tekrarlayan sepsis olup olmaması gibi parameterler değerlendirilerek kaydedildi. Değerlendirilen parametrelerin mortalite prediktörü olarak duyarlılık ve özgüllükleri kıyaslandı. Bulgular: Değerlendirilen hastaların %56,8'i erkek, %43,2'si kadın, ortalama yaşları 69,50 ± 14,89 olarak saptandı. Olguların %47'si dahili kliniklerden, %53'ü de cerrahi kliniklerden transfer edildi ve hastaların ortalama yatış süresi 25,59 (±27,48) gün olarak saptandı. Cinsiyet ve yatış sebebinin mortalite üzerine etkisi görülmedi. Kliniklerine göre %25 hasta sepsis, %75 hasta septik şok tanısı aldığı ve septik şok kliniğindeki hastalarda mortalitenin yüksek olduğu belirlendi. Yatış süresinin kısa olan hastalarda mortalitenin yüksek görülme sebebinin ybü ünitelerine transfer edilen, kardiyopulmoner resüsitasyon sonrası ve gecikmiş sepsis vakalarının mortal seyretmesi olduğunu düşünmekteyiz. Komorbidite açısından, en sık hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklar, ikinci sıklıkla diyabet olduğu görüldü. Diyabetin mortalite için risk faktörü olduğu tespit edildi. En sık sepsis odağının %52 ile akciğer olduğu, kültür sonuçlarına göre en sık üreyen mikroorganizmanın Acinetobacter olduğu fakat üreyen mikroorganizma çeşidinin ve sepsis odağındaki farkın mortalite üzerine etkisi olmadığını gösterdik. SSC kılavuzu tedavi önerilerine göre ilk 3 saat sıvı tedavisinin mortaliteyi anlamlı oranda düşürdüğü fakat antibiyotik tedavi önerilerinin mortalite üzerine etki göstermediğini belirledik. Bunun sebebinin de hastaların yoğun bakım takibine girişi ve sepsise yönelik tanı ve tedavideki gecikmelerden kaynaklandığını düşünmekteyiz. Vazopressör başlanmasının ve başlama zamanının mortalite üzerine etkisi olmadığı fakat 2. vazopressör ihtiyacının mortalite ile ilişkisini belirledik. Hastaların takibinde prognozu öngörmede APACHE II ve SOFA skorunun mortaliteyi göstermede yararlı olabileceğini saptadık. Sonuç: Sepsis ve septik şok tanımlarının, Sepsiste Sağkalım Kılavuzunun önerilerinin, yoğun bakım, acil, cerrahi ve dahili bölümlerce benimsenmesinin erken tanı, uygun tedavi demetleri ve takip kriterlerine uyularak uygulanmasının mortalite üzerinde olumlu sonuçları olabileceğini düşünmekteyiz.