Pandemi kliniklerinde çalışan hemşirelerde ikincil travmatik stres ve psikolojik dayanıklılığın ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN YÖNEM

Danışman: Elvan Emine ATA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmada, pandemi kliniklerinde çalışan hemşirelerde ikincil travmatik stres ve psikolojik dayanıklılık ilişkisini ve etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma örneklemini İstanbul'da bir eğitim araştırma hastanesinde Temmuz-Aralık 2021 tarihleri arasında çalışmakta olan ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 208 hemşire oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ) ve İkincil Travmatik Stres Ölçeği (İTSÖ) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir. Katılımcıların tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesinde frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma, ölçek puanları arasındaki ilişki Pearson korelasyon ve lineer regresyon analizleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalaması 28,68±5,58 yıl olup, %87,5'i kadın ve %69,2'si lisans mezunudur. Hemşirelerin %91,8'i pandemi kliniğinde hastalık bulaşma korkusu yaşadığını belirtmiştir. Hemşirelerin İTSÖ puan ortalaması 47,86±13,28 ve YPDÖ puan ortalaması 125,875±17,681 olarak saptanmıştır. İTSÖ ve YPDÖ puan ortalamaları arasında negatif yönde zayıf düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ölçeklerin toplam puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan regresyon analizi anlamlı bulunmuş (p<0,05) olup, YPDÖ'nün yüksek olmasının İTSÖ düzeyini azaltan bir faktör olduğu saptanmıştır (ß=-0,273). Sonuç: Hemşirelerin hastalık bulaşmasından korktukları, pandemi kliniğinde çalışmaktan fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak etkilendikleri ve bu etkilere maruz kalan hemşirelerin daha çok ikincil travmatik stres yaşadığı, hemşireler için psikolojik dayanıklılığın yüksek olmasının ikincil travmatik stres düzeyini azaltan bir faktör olduğu söylenebilir.