Nazal mukoza hasarı oluşturulmuş rat modelinde nıgella satıva oıl ile mometazon furoatuygulamasının yara iyileşmesindeki etkilerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASIM EMRE ERİÇEK
Danışman: Necmi ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Nazal mukoza hasarı; endoskopik sinüs cerrahisi, septorinoplasti gibi cerrahi operasyonlar sonrasında ya da burun travmasına sekonder oldukça sık görülmekle birlikte cerrahi başarı ve hasta memnuniyetini etkileyen etkenlerin başında gelmektedir. Nazal mukozanın iyileşmesi oldukça kompleks bir süreç olup kesin bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Yapılan literatür taramalarında daha önce birçok antienflamatuvar madde mukoza hasarının iyileşmesi döneminde denenmiştir. Özellikle son yıllarda farmakolojik olarak da çok sayıda çalışmada kullanılan antidepresan, antienflamatuar, antiepileptik, analjezik ve yara iyileştirici etkilerinin olduğu gösterilmiştir. Literatürde nazal mukoza hasarında iyileşme üzerine etkisi çalışılan birçok kimyasal madde bulunmasına rağmen Nigella Sativa Oil' in topikal olarak kullanıldığı çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda Nigella Sativa Oil (Çörek Otu Yağı) 'nın rat nazal mukozasının iyileşmesi üzerine histopatolojik etkisi araştırılması planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 24 adet ağırlıkları 300-350 gram arasında değişen sağlıklı Sprague Dowley cinsi rat, rastgele seçilerek her grupta 8 adet olacak şekilde 3 gruba ayrılacak. 0. günde Fırçalama tekniği ile her ratın sol nazal mukozası hasarlanacak. Kontrol grubunda; sol nazal kaviteye hasarlama sonrası işlem yapılmadan 15 gün takip edilecek. 15. günde örneklem amaçlı hayvanlar sakrefiye edilecektir. Hematoksilen-eozin ve Masson-Trikrom boyama ile nazal mukozadaki histolojik değişimler incelenecektir. Nigella Sativa Oil grubunda; sol nazal kaviteye hasarlama sonrası günde tek sefer damlalık ile 0,2 ml hacminde Nigella Sativa Oil 7 gün süre ile uygulanacaktır. Hasar sonrası 15. günde örneklem amaçlı hayvanlar sakrefiye edilecek. Hematoksilen-eozin boyama ile nazal mukozadaki histolojik değişimler incelenecektir. Mometazon Furoat grubunda sol nazal kaviteye hasarlama sonrası günde tek sefer damlalık ile 10 μl hacminde mometazon furoat 7 gün boyunca uygulanmıştır, Bulgular: Kontrol grubunda, neovaskülarizasyon varlığı var ve yok olan örneklerin sayısı birbirine yakındır (p<0,05). Nigella Sativa Oil uygulanan grupta, neovaskülarizasyon varlığı var ve yok olan örneklerin sayısı birbirine yakındır (p<0,05). Mometazon Furoat uygulanan grupta, neovaskülarizasyon varlığı yok olan örneklerin sayısı (7), neovaskülarizasyon varlığı var olan örneklerin sayısından (1) belirgin şekilde fazladır. Sonuç: Kontrol Grubu ve Nigella Sativa Oil Grubu için; neovaskülarizasyon varlığı ve yokluğu arasında belirgin bir fark olmaması, bu tedavilerin neovaskülarizasyon üzerinde ya çok az etkisi olduğunu ya da etkilerinin değişkenlik gösterdiğini düşündürmektedir. Mometazon Grubu için; Mometazon Furoat uygulanan grupta neovaskülarizasyon varlığının belirgin şekilde azalması, bu ilacın neovaskülarizasyonu inhibe ettiğini ve dolayısıyla yara iyileşmesini desteklediğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: Nigella Sativa, Nazal Mukoza, Mometazon Furoat, Rat, Yara İyileşmesi