Kronik hepatit B hastalarında hepatosteatoz gelişimine etki eden faktörlerin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLIHAN AYŞE BÜBER

Danışman: Derya ÖZTÜRK ENGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kronik hepatit ve yağlı karaciğer hastalığı kronik karaciğer hastalığının önemli nedenleri arasında yer alır. Bu çalışmanın amacı, kronik hepatit B (KHB) hastalarında hepatosteatoz prevalansını belirlemek, steatoz gelişimine etki eden metabolik, virolojik ve klinik faktörleri değerlendirmek ve ultrasonografinin (USG) steatoz tanısındaki performansını histopatolojik bulgularla karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği'nde Nisan 2021 ile Şubat 2024 tarihleri arasında yapıldı. Çalışmaya karaciğer biyopsisi yapılmış 120 KHB hastası dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, metabolik parametreleri (vücut kitle indeksi, bel çevresi, glukoz, HbA1c, lipid profili), virolojik göstergeleri (HBsAg, HBeAg, HBV DNA) ve histopatolojik olarak steatoz dereceleri değerlendirildi. USG ile steatoz tanısı olan 118 hastada USG–biyopsi uyumu analiz edildi. Steatoz için risk faktörleri lojistik regresyon analizleri ile belirlendi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p <0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: Hastalarda histopatolojik olarak steatoz prevalansı %31,7 olarak saptandı. Steatoz varlığı yaş, bel çevresi, LDL ve HbA1c ile anlamlı ilişki gösterdi (p < 0,05). Lojistik regresyonda ileri yaş, artmış bel çevresi, yüksek LDL ve HbA1c düzeyleri bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. USG'nin steatoz tanısındaki duyarlılığı %71,1, özgüllüğü %60,0 idi. Yanlış negatif vakaların büyük kısmı <%5 yağlanmaya sahipti. Steatoz ile fibrozis, HBV DNA düzeyi, HBeAg durumu ve HBsAg/HBeAg serokonversiyonu arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Antiviral tedavi altındaki hastalarda steatozun kısa dönem virolojik yanıt üzerine etkisi gözlenmedi. Sonuç: KHB hastalarında hepatosteatoz önemli bir klinik sorun olup metabolik disfonksiyonla güçlü şekilde ilişkilidir. USG, orta düzeyde tanısal doğruluk sağlamakla birlikte minimal steatozu saptamada yetersizdir. Steatozun viral replikasyon ve erken tedavi yanıtı üzerine belirgin bir etkisi saptanmamıştır. Metabolik faktörlerin yönetimi KHB hastalarının takibinde kritik öneme sahiptir ve daha fazla hastanın dahil olduğu prospektif çalışmalar gereklidir. Anahtar Kelimeler: Kronik hepatit B, hepatosteatoz, ultrasonografi, biyopsi, metabolik risk faktörleri.