Uykuda solunum bozukluklarında tinnitus ve tinnitus algısının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ-BOYUN CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU VURAL
Danışman: Ayça ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ Tinnitus gerçek bir dış ses olmamasına rağmen, hasta tarafından algılanan sestir. Çeşitli hastalıkların semptomu olarak görülebilmektedir. Tinnitus ve uyku çok yakından ilişkilidir. Fakat uykuda solunum bozuklukları ve OUAS ile tinnitus ilişkisi literatürde çok az bahsedilen bir konudur ve uykuda solunum bozuklukları ve tinnitus algısı arasındaki kesin ilişki çalışılmamıştır. Çalışmamızın amacı basit horlama ve hafif, orta ve ağır şiddetteki OUAS hastalarında tinnitus ve tinnitus algısının değerlendirilmesidir. GEREÇ ve YÖNTEMLER Bu çalışma, ulusal, tek merkez, retrospektif ve girişimsel olmayan bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışmamıza 2015-2017 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr. Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Uyku Polikliniği'ne horlama ve uyku bozuklukları sebebiyle refere edilen 516 hasta dahil edilmiştir. Yerel etik kurul onayı alınmıştır (5417/5). Uyku bozukluğu semptomları olan ve PSG yapılan hastaların verileri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Uyku Polikliniği'nde kayıtlı verileri olan 516 hastadan kayıt ve takipleri eksiksiz 314 hastaya ulaşılabilmiş ve bu hastalar tinnitus yönünden sorgulanmıştır. Değerlendirilen 314 hastanın 82'si (%26,1) tinnitus şikayeti mevcuttur. Tinnitus şikayeti olan bütün hastalar otolojik muayeneleri ve anket uygulaması yapılmak üzere kliniğimize davet edilmiştir. Kliniğimize gelen, çalışma hakkında bilgi verilerek rızaları alınan, toplamda yaş aralığı 24 ila 73 arasında değişen 77 uykuda solunum bozukluğu olan (basit horlama, hafif, orta ve ağır OUAS) ve subjektif tinnitusu olan hasta incelenmiştir. Hastaların hepsinin genel tıbbi ve otolojik öyküleri alınmış, detaylı otoskopik muayeneleri yapılmış, odyometrik ölçümleri yapılmış ve tinnitus şikayetlerine ilişkin Tinnitus Engellilik Anketi uygulanmış ve VAS skorlaması yapılmıştır, PSG sonuçları ile birlikte bütün bu bulgular kaydedilmiştir ve OUAS parametreleri, tinnitus parametreleri ve odyometrik parametreler arasındaki korelasyonlar istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. BULGULAR Uykuda solunum bozukluğu ile tinnitus algısı arasındaki bağlantıyı incelediğimiz çalışmamızda diğer olası etkenlere göre düzeltme yapıldığında OUAS derecesinin THI üzerinde istatistiksel olarak anlamlı herhangi bir belirleyiciliğini görmedik (B=0,080; %95 Güven Aralığı: -0,331 – 0,491 ve p=0,699); OUAS hastalarının OUAS şiddetine göre normal dağılım göstermemesi nedeniyle (orta ve ağır OUAS hasta gruplarının sayısı az olması nedeniyle) OUAS derecesi ve THI arasında anlamlı korelasyon izlenmediği söylenebilir; fakat AHI ile THI arasında istatistiksel anlamlı olarak negatif bir korelasyon mevcuttur. Aynı şekilde diğer olası etkenlere göre düzeltme yapıldığında min O2 düzeyinin azalmasıyla birlikte THI skorlarının da azaldığı (B=0,033; %95 Güven Aralığı: 0,0002 – 0,066 ve p=0,049) saptanmıştır. SONUÇ Uykuda solunum bozukluğu ile tinnitus algısı arasındaki ilişkiyi incelediğimiz bu çalışmada; polisomnografik parametrelerden AHİ ve min O2 satürasyonu ile tinnitusun yarattığı rahatsız edici etkiyi ölçen THI arasında negatif korelasyon bulunmuştur. Bu sonuç; OUAS hastalarında izlenen kognitif fonksiyonlardaki azalmanın tinnitus algısında da geçerli olduğunu göstermektedir. Hipoksi arttıkça tinnitusun algısı azalmaktadır. Çalışmamızın ek bir sonucu ise; basit horlama grubu ile OUAS grubu hastaları arasında düşük ve yüksek frekanslardaki işitme kaybı açısından istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olmamasıdır; bu sonuç OUAS hastalarında hipoksi temelli işitme kaybı hipotezini desteklememektedir. Basit horlama ve OUAS grubu hastaları arasında işitme kaybı ve tinnitus ile ilişkili olabilecek ortak parametre horlamanın varlığıdır. Horlamanın yarattığı gürültü maruziyeti nedeniyle işitme kaybı oluşumunu değerlendirmek için ise popülasyon temelli vaka kontrol çalışmaları gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Uyku ile İlişkili Solunum Bozuklukları, OUAS, Tinnitus, Tinnitus Algısı, THI