Erektör spina plan bloğunun lumbal cerrahi yapılan hastalarda postoperatif analjezi üzerine etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞENAY CANIM ERDEM
Danışman: Sadık ÖZMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve amaç: Lumbal cerrahiye alınan hastalar sıklıkla ciddi postoperatif ağrıya maruz kalmakta ve yoğun bir analjezik tedavi ihtiyacı olmaktadır. Geleneksel opioid bazlı analjezi teknikleri, postoperatif ağrı tedavisinde sıklıkla kullanılmakla birlikte yan etkileri postoperatif deneyimin kötü olmasına ve bu sebeple de hasta memnuniyetinin azalmasına neden olabilmektedir. Hastaların postoperatif ağrılarının azaltılması, erken mobilizasyonu, taburculuk süresinin kısaltılması ve ağrıya bağlı sistemik yanıtın baskılanması gibi durumlardan kaçınılması amacıyla rejyonal anestezi tekniklerini de içeren multimodal analjezi sıklıkla kullanılmaktadır. Çalışmamızda, elektif lumbal disk herni cerrahisi yapılacak hastalarda lumbal erektör spina plan bloğunun (ESPB) postoperatif analjezik tüketimi üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyel ve Metod: Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde elektif lumbal disk herni cerrahisi planlanan American Society of Anesthesiologists (ASA) fiziksel durumu I-III, 18-65 yaş arası ve vücut kitle indeksi (VKİ) 30 kg/m² altında olan hastalar dahil edildi. Hastalar randomize bir şekilde ESPB uygulanan (ESPB grubu; n:30) ve uygulanmayan (kontrol grubu; n:30) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Tüm hastalarda hasta kontrollü analjezi (HKA) postoperatif analjezi amacıyla kullanıldı. Hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, ASA skoru, VKİ, ek hastalık, sigara kullanımı), intraoperatif hemodinamik verileri, anestezi ve cerrahi süreleri, intraoperatif ve postoperatif analjezik tüketimi, postoperatif Numeric Rating Scale (NRS) skorları (postoperatif 0, 20, 40. dk ve takiben 1, 3, 6, 12, 18 ve 24. saatlerde), hastanın ağrı tedavisi memnuniyeti ve blok ve/veya cerrahi ile ilişkili olası komplikasyonlar kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya toplam 60 hasta dahil edildi. Her iki grup arasında demografik veriler ve intraoperatif hemodinamik parametreler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Anestezi ve cerrahi süreleri benzerdi (p>0.05). İntraoperatif fentanil kullanımı açısından her iki grup arasında anlamlı bir fark tespit edilmedi (p>0.05). Hastaların NRS skorları değerlendirildiğinde 0, 20, 40. dk ve 1, 3, 6, 12, 18 ve 24. saatlerde ölçülen her zamanda ESPB grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde düşük olduğu saptandı (p<0.05, tüm zaman diliminde). Postoperatif tramadol tüketimi ESPB grubunda, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha düşük saptandı (p=0.000). Hastaların ağrı tedavisi memnuniyeti skoru ESPB grubunda, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksek bulundu (p=0.000). Çalışma süresince blok ve/veya cerrahi ilişkili herhangi bir komplikasyon gözlemlenmedi. Sonuç: Çalışmamızda multimodal analjezinin bir parçası olarak uygulanan lumbal ESPB'nun lumbal disk herni cerrahisi geçiren hastalarda postoperatif analjezik tüketimini anlamlı derecede azalttığı, postoperatif ağrı skorlarını düşürdüğü ve etkin bir ağrı kontrolü sağladığı gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Postoperatif ağrı, Erektor spina plan bloğu, Lumbal cerrahi, Lumbal disk hernisi.