Total diz artroplastisi uygulamalarında posterior kondiler AKS'a göre tibial komponent rotasyonu ayarlanabilir mi?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK OLCAY GÜLER
Danışman: Alpaslan ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Total diz artroplastisi (TDA) uygulamalarında, tibial komponent rotasyonunun nasıl ayarlanacağı konusunda fikir birliği yoktur. Bu çalışmada rotasyonel olarak, posterior tibial kondiler çizgiye 10° dış rotasyonda konumlandırılan ve arka çapraz bağın (AÇB) tibial yapışma yeri orta noktası ile tüberositas tibia (TT) 1/3 medial - orta kesişim noktasını birleştiren çizgiye göre konumlandırılan tibial komponentli TDA olguları klinik ve radyolojik olarak geriye dönük karşılaştırıldı. Gereç ve Yöntem: Kasım 2017 - Mayıs 2020 tarihleri arasında, son evre dejeneratif diz eklem hastalığı tanısıyla TDA uygulaması yapılan 96'sı kadın (%86,48), 15'i erkek (%13,51) toplam 111 hastanın 120 dizi çalışmaya dahil edildi. Bu TDA'lardan, tibial komponent rotasyonu posterior tibial kondiler çizgiye göre 10° dış rotasyonda ayarlananlar Grup 1 (74 diz), rotasyonel konumu AÇB tibia yapışma yerinin orta noktası ile TT 1/3 medial - orta kesişim noktasını birleştiren çizgiye göre konumlandırılanlar ise Grup 2 (46 diz) olarak ikiye ayrıldı. Bu iki grubun demografik verileri, ameliyat öncesi (AÖ) ve sonrası (AS) mekanik dizilimleri, KSS Diz ve Fonksiyon ile SF-36 puanları, WOMAC testleri ve manyetik rezonans görüntülemeleri (MRG) ile tibial komponent rotasyonları karşılaştırılarak hasta memnuniyetleri değerlendirildi. Bulgular: Gruplar birbirleri ile kıyaslandığında cinsiyet, taraf, osteoartrit evrelemesi, yaş, vücut kitle indeksi, mekanik aks ve cerrahi süreleri arasında anlamlı fark yoktu (p=0,591, p=0,453, p=0,836, p=0,178, p=0,608, p=0,985, p=0,28). Grup 2 TDA'larda takip süresi daha uzundu (p=0,001). Her iki grubun da AS eklem hareket açıklıklarının AÖ'ne göre arttığı saptandı (p<0,001, p<0,001). Her iki grupta ortalama (ort.) AÖ KSS Diz ve Fonksiyon, SF-36 puanları ve hem AÖ hem AS WOMAC testleri arasında fark görülmezken (p=0,156, p=0,568, p=0,762, p=0,213), AS KSS Diz ve Fonksiyon puanlama kriterlerine göre Grup 1 TDA'ların sonuçlarının daha iyi olduğu bulundu (p<0,001, p=0,029). MRG'de femoral cerrahi transepikondiler aks (C-TEA) referans alınarak femoral protez rotasyonları karşılaştırıldığında Grup 1 TDA'larda ort. 2,33° [(-3,7°) - 7,5°] ve Grup 2'dekilerde ise 1,96° dış rotasyon [(-3,9°) - 5,5°] saptanmış olup, gruplar arası fark görülmedi (p=0,593). Tibial protez rotasyonunun C-TEA referans alınarak yapılan ölçümlerinde, komponentlerin Grup 1'de ort. 7,41° [(0,2°) – 14,6°], Grup 2'de ise 4,34° dış rotasyonda [(-5,1°) - 14,4°] olduğu bulunmuş olup gruplar arasında fark saptandı (p<0,001). Tibial posterior kondiler çizgi referans alındığında tibial komponentlerin Grup 1'de ort. 10,3° [5,7°-13,2°] ve Grup 2'de ise 7,1° dış rotasyonda [(-4,5°)/15,6°] olduğu görülmüş olup gruplar arasında anlamlı fark vardı (p<0,001). Çalışmadaki tüm iç rotasyonda konumlandırılmış olan tibial protezlerin hepsi Grup 2'de (6/46) idi. İç veya dış rotasyon miktarı ile klinik puanlar arasındaki ilişki incelendiğinde ise iç rotasyonda konumlandırılan tibial komponentli TDA'ların WOMAC, KSS Diz ve Fonksiyon puanlamaları ile SF-36 testinin sağlık değişimi, fiziksel fonksiyon, fiziksel rol kısıtlılıkları, emosyonel rol kısıtlılıkları, sosyal fonksiyon, emosyonel iyilik hali alt birimlerinde farkın olduğu saptandı (p=0,001, p=0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p=0,019, p=0,002, p=0,02, p=0,021). Sonuç: Bu çalışmada kullandığımız kılavuz ile rotasyonel konumlandırılması yapılan tibial komponentlerin radyolojik ölçümlerinde aşırı sapmaların olmaması, hiçbir olguda iç rotasyonda tibial komponent görülmemesi, kılavuzun tüm dizlerde uygulanabilir olması ve bu hastaların AS klinik puanlarının da daha iyi olması göz önüne alındığında; tibial komponentin posterior tibial kondiler çizgiye göre 10° dış rotasyonda konumlandırılmasının, AÇB tibial yapışma yeri orta noktası ile TT 1/3 medial - orta kesişim noktasını birleştiren çizgiye göre konumlandırılmasından daha uygun olduğunu düşünmekte ve önermekteyiz. Anahtar Kelimeler: Dış rotasyon, İç rotasyon, Malrotasyon, MRG, Posterior Tibial Kondiler Çizgi, Tibial Rotasyon, Total Diz Protezi