Plazma viskozitesindeki değişim ile erektil disfonksiyonun şiddeti öngörülebilir mi?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SALİM ZENGİN
Danışman: Murat ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Pek çok çalışmada kardiyovasküler hastalıklar başta olmak üzere vasküler hastalıklarda plazma viskozitesinin önemi vurgulanmaktadır. Kardiyovasküler hastalıklar ile çok sayıda ortak risk faktörüne sahip olan erektil disfonksiyonun (ED), aynı şekilde vasküler hastalıklarda olduğu gibi plazma viskozitesi ile ilişkili olabileceği düşünüldü. Bu durumu göz önünde bulundurarak; üroloji polikliniğine ED şikayeti ile başvuran hastalardaki, ED şiddeti ile plazma viskozitesi arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ekim 2021-Aralık 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Polikliniği'ne ED şikayeti nedeniyle başvuran 18-75 yaş arası 99 gönüllü hasta dahil edilmiştir. Hastaların erektil fonksiyonu, Uluslararası Erektil Fonksiyon İndeksi'nin 15 soruluk formu (IIEF-15) kullanılarak değerlendirilmiştir. IIEF 15 formu ile erektil fonksiyon (1,2,3,4,5 ve 15. sorular); cinsel memnuniyet (6,7 ve 8. sorular); orgazmik işlev (9 ve 10. sorular); cinsel istek (11 ve 12. sorular); genel memnuniyet (13 ve 14. sorular) durumları değerlendirilmiştir. Ayrıca hastalar IIEF erektil fonksiyon skoruna göre hafif ED, hafif-orta ED, orta ED ve şiddetli ED olarak 4 gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu olarak; farklı bir nedenle polikliniğimize başvuran, IIEF-15 formu ile sorgulanarak 26 ve üzeri puan almış erektil fonksiyonları normal olan 52 erkek gönüllü dahil edilmiştir. Hasta ve kontrol grubunda plazma viskozitesi başta olmak üzere hemogram, biyokimya ve hormon parametreleri çalışılarak karşılaştırma yapıldı. Ayrıca iki grup arasında ek hastalık, sigara ve alkol kullanımı, mesleklerindeki vardiya durumu, medeni durum ve cinsel partner özelliği, aylık gelir durumu da sorgulanarak karşılaştırma yapıldı. Bulgular: ED grubunda plazma viskozitesi (p=0,000), yaş (p=0,000), açlık kan şekeri (p=0,000), glikolize hemoglobin düzeyi (p=0,000), kan lökosit düzeyi (p=0,033) ve kan trombosit düzeyi (p=0,01) anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Kontrol grubunda ise IIEF erektil fonksiyon (p=0,000), cinsel memnuniyet (p=0,000), orgazmik işlev (p=0,000), cinsel istek (p=0,000), genel memnuniyet (p=0,000) skorları ve HDL kolesterol (p=0,001) anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır. Ayrıca gruplar arasında aylık gelir durumu (p=0,000), medeni hal ve cinsel partner özelliği (p=0,044), mesleklerinde vardiyalı çalışma durumu (p=0,000) ve alkol kullanımı (p=0,008) anlamlı düzeyde farklıdır. Hastalar IIEF erektil fonksiyon skoruna göre gruplandırıldığında, kontrol grubuna göre hafif ED, hafif-orta ED, orta ED ve şiddetli ED gruplarında anlamlı olarak plazma viskozitesi daha yüksek saptanmıştır (p≤0,005). Yapılan korelasyon analizinde plazma viskozitesi ile IIEF skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon (p=0,000) saptanırken, plazma viskozitesi ile yaş arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon (p=0,023) saptandı. Tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri sonucunda ED açısından plazma viskozitesi (p=0,000), yaş (p=0,000), aylık gelir durumu (p=0,007) ve trombosit sayısı (p=0,026) prediktif bulunmuştur. Plazma viskozitesi için eğri altında kalan alan (AUC) 0,808; %95 güven aralıkları (CI) 0,734-0,883 olmak üzere cut-off değer 1,12 mPa.sn olarak bulunmuş ve %72 duyarlılık, %74 özgüllük ile erektil disfonksiyon için prediktiftir. Yaş için cut-off değer 47,5 yıl olarak bulunmuştur ve %56 duyarlılık, %90 özgüllük ile erektil disfonksiyon için prediktiftir (AUC; 0,807, %95 CI; 0,738-0,877). Trombosit sayısı için cut-off değer 239 mcL olarak bulunmuştur ve % 61 duyarlılık, % 63 özgüllük ile erektil disfonksiyon için prediktiftir (AUC; 0,628, %95 CI; 0,536-0,720). Sonuç: Çalışmadan çıkan sonuçlara göre plazma viskozitesi ED hastalarında ve IIEF skoruna göre ED alt gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Ayrıca ED açısından plazma viskozitesi prediktif saptanmıştır. Plazma viskozitesi ölçümü ED tanısının desteklenmesinde ve şiddetinin değerlendirilmesinde faydalı olabilir. Anahtar Kelimeler: Erektil disfonksiyon, IIEF, plazma viskozitesi