Kolorektal kanserde tanı belirteci olarak mikrorna'ların rolü

SELÇUK GÜLMEZ

Kolorektal kanserde tanı belirteci olarak mikrorna'ların rolü

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER ONKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELÇUK GÜLMEZ

Danışman: Sevgi KALKANLI TAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, üç mikroRNA (miRNA)'nın (miRNA-92a-3p, miRNA-29a-3p ve miRNA-21-5p) kolorektal kanser (KRK)'deki tanısal ve prognostik öngörülebilirliğini değerlendirmek için, tümörlü hastalardan elde edilen doku ve serum numunelerinin kontrolleriyle karşılaştırmalı analizini amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Önceki çalışmalara dayanarak, KRK tanısı için en umut verici 3 miRNA (miR-92a-3p, miR-29a-3p ve miR-21-5p) seçildi. Çalışmaya yeni tanı almış kolorektal tümörlü toplam 15 hasta prospektif olarak dahil edildi. Kolonoskopi sırasında tümörden (15 tümör örneği) ve 5 cm komşu normal mukozadan (15 kontrol doku örneği) doku örnekleri toplandı. Aynı hastalardan ameliyat öncesi dönemde de kan örnekleri alındı (15 tümör serumu örneği). Kontrol serumları ise, yaş ve cinsiyet eşleştirilerek sağlıklı bireylerden elde edildi (15 kontrol serum örneği). Bulgular: Her üç tümör doku ve serum miRNA'ları da upregüle olmuşlardır. Tümör serum miRNA 92a-3p'nin fold regülasyonu 10,79 (p=0,001), miRNA 29a-3p'nın 0,62 (p=0,003) ve miRNA 21-5p'nın ise 10,01 (p=0,001) idi. ROC (alıcı işletim karakteristiği) eğrisi ile hesaplanan tümör serum miRNA 92a-3p'nin cutoff değeri 8,10 [Area under curve (AUC)=0,885, duyarlılık %80,0 özgüllük %78,3 (p=0,002], miRNA 21-5p için cutoff değeri 6,08 (AUC=0,849, duyarlılık %76,7, özgüllük %72,4 (p=0,004), ve miRNA 21-5p için cutoff değeri 5,93 (AUC=0,822, duyarlılık %73,3, özgüllük %70,1, (p=0,001) idi. Tüm tümör serum miRNA'ları için lenfovasküler invazyon (LVI), tümör derecesi ve tümör evresi anlamlıydı (p<0.05). Kontrolleriyle karşılaştırıldığında tümör serum miR-92a-3p ve miR-29a-3p perinöral invazyon (PNI) için anlamlıydı (her ikisi için de p=0,044), ancak miRNA-21-5p anlamlı bir farklılık göstermedi (p =0,282). Sonuç: Dolaşımdaki miRNA-92a-3p, miRNA-29a-3p ve miRNA-21-5p, KRK'nin tanısı ve prognozu için umut verici görünmektedir.