Aydınlatılmamış bir ilişki: Hepatit B ve metabolik sendrom
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ALİ SAKAR
Danışman: Nevin AKÇAER ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: HBV enfeksiyonu dünya çapında hala önemli bir sağlık sorunu iken metabolik sendrom prevalansı da artmaya devam etmektedir. Hepatit B virüsü ile metabolik faktörler arasındaki ilişki belirsizliğini korumaktadır. Çok sayıda çalışma bir yanda kronik hepatit B ile diğer yanda metabolik sendrom, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı ve dislipidemi arasında oldukça değişken korelasyonlar tanımlamıştır. Bu çalışmada kronik hepatit B'li metabolik sendromu olan ve olmayan hastalarda yaş, cinsiyet, viral yük, VKİ, yağlı karaciğer, dislipidemi ve metabolik sendromun diğer parametreleri arasında ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Kronik hepatit B enfeksiyonu ile metabolik faktörler arasındaki ilişkinin anlaşılması, hastalığın mümkün olan en uygun şekilde takip ve tedavi edilmesini kolaylaştıracaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, kesitsel ve ilişki arayıcı olarak tasarlanmıştır. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç hastalıkları ve Gastroenteroloji kliniklerine Ocak 2017 ile Ekim 2022 tarihleri arasında herhangi bir şikayet ile başvuran kronik hepatit B ile takipli, antiviral tedavi almayan, HBsAg pozitif 18 yaş üzeri olan 452 hasta değerlendirildi. Hastaların demografik ölçümlerine (arteryel kan basıncı, bel çevresi, boy uzunluğu, vücut ağırlığı), hepatit belirteçlerine, biyokimyasal testlerine, varsa karaciğer histopatolojisine ve FİB-4 skoruna bakıldı. Bunlar sonucunda metabolik sendromu olan hastalar Grup 1, metabolik sendromu olmayan hastalar Grup 2 olarak 2 ana gruba ayrıldı. Çalışmamıza metabolik sendrom kriterlerini karşılayan 269 (% 59,5) kişi Grup 1'de, metabolik sendrom kriterlerini karşılamayan 183 (% 40,5) kişi Grup 2'de olacak şekilde toplam 452 kişi dahil edildi. Gruplar kendi aralarında demografik ve biyokimyasal parametreler açısından karşılaştırıldı. Metabolik sendrom tanısı için, NCEP ( ATP 3)-2005 kriterleri kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan hastalardan metabolik sendromu olan 269 (% 59,5) kişi ve metabolik sendromu olmayan 183 (% 40,5) kişinin yaş ortalamaları 49,3±13,3 yıl idi. Hastaların 219 (% 48,5)'u kadın, 233 (% 51,5)'ü erkek idi. Hastaların VKİ ortalamaları 28,6±4,7 olduğu gözlendi. MS olan (Grup 1'de) grupta yer alan hastalarda kronik hastalık varlığı daha sık gözlendi (p 0,05). Metabolik sendromu olan (Grup 1) gruptaki hastaların; Glukoz, Trigliserid, LDL, T.Kolesterol, WBC, ALP, GGT ve D.Bilirubin düzeylerinin, metabolik sendromu olmayan (Grup 2) gruptaki hastalara göre daha yüksek olduğu gözlendi (sırasıyla p 0,05). Grup 1'de yer alan hastaların FIB-4 skoru, Grup 2'deki hastalara göre daha yüksek saptandı (p=0,022). Sonuç: Çalışmamızda, kronik hepatit B enfeksiyonu ile metabolik sendrom bileşenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. Ancak HBV DNA düzeyi yüksek olan hastalarda kronik hastalık bulgularının daha az gözlendiğini saptadık. Hem kronik hepatit B hem de metabolik sendrom karaciğeri önemli ölçüde etkileyen ve hepatik fibrozise ilerleyebilen yaygın iki hastalıktır. Bu birliktelik sinerjitik etki ile siroza gidişi hızlandırmaktadır. Çalışmamızda bu grupta FIB-4 skoru daha yüksek bulunmuştur. Metabolik sendromu olan kronik hepatit B hastalarında yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekirse farmakolojik tedavilerle birlikte metabolik faktörlerin erken ve etkin kontrolünün sağlanmasının, hepatik fibrozise ilerleyişin ve kardiyovasküler risklerin azaltılması açısından faydalı olacağını düşünmekteyiz. Heterojen ve daha büyük ölçekli hasta gruplarını içeren geniş kapsamlı çalışmalar, bu önemli iki hastalık arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamamıza ve etkili tedavi stratejileri geliştirmemize yardımcı olabilir. Anahtar sözcükler: Kronik hepatit B, metabolik sendrom, fibrozis, NAFLD, MASLD