Beta talasemi majör tanılı pediatrik ve adolesan yaş grubundaki hastalarda eritrosit transfüzyonunun kan basıncına etkisinin yaşam içi kan basıncı izlemi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİS AYDIN MUT
Danışman: Emine TÜRKKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Beta Talasemi Majör'lu çocuk ve adolesanlarda, tedavinin bir parçası olan düzenli kan transfüzyonlarının, hastanın hemodinamik sistemine etkileri konusunda çok kısıtlı sayıda araştırma mevcuttur. Yaşam içi kan basıncı izlemi (YİKBİ), gündüz-gece periyodlarında ve yaşam döngüsü içindeki değişimlere bağlı dalgalanmaların değerlendirildiği bir kan basıncı izlemi metodudur. Geleneksel yöntemlere karşı avantajları kardiyovasküler morbiditeyi ve hipertansiyona bağlı gelişecek komplikasyonları öngörebilmesi, beyaz önlük hipertansiyonunu ve maskeli hipertansiyonu saptamasıdır. Bu çalışmada Beta Talasemi Majör (BTM) tanısı ile takipli ve düzenli transfüzyon alan çocuk ve adolesan hastalarda, transfüzyon aldıkları gün YİKBİ yöntemi ile kan basıncını takip ederek, kan transfüzyonunun hemodinamik parametrelere etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve yöntem: Bu çalışma 1/06/2020-1/07/2020 tarihleri arasında BTM tanısı ile izlenen hastalarda yapıldı. Çalışmaya 9 (%30)'u kız, 21 (%70)'i erkek olmak üzere toplam 30 hasta alındı. Çalışmaya katılmayı kabul eden takipli hastaların rutin eritrosit transfüzyon tedavilerini aldıkları günün sabahı oskültasyon yöntemiyle kan basınçları ölçüldü ve YİKBİ cihazı takıldı. Yaşam içi kan basıncı izlemi sırasında; transfüzyon başlama ve bitiş saatleri tarafımızca, uyuma ve uyanma saatleri ise aileler tarafından kaydedildi. Yaşam içi kan basıncı izlemi ile her hasta için ortalama sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, kalp atım hızı, ortalama arter basıncı değerleri hesaplandı. IBM SPSS Statistics 21 paket programında istatistiksel analizler yapıldı. P değeri için anlamlılık sınırı <0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Transfüzyon öncesi, transfüzyon sırası ve transfüzyon sonrası dönemleri arasında sistolik kan basıncı ve kalp atım hızı ortalamaları arasında anlamlı fark saptandı. Transfüzyon sonrası dönem sistolik kan basıncı değerleri ortalaması, transfüzyon öncesi dönemden ve transfüzyon sırası dönemden anlamlı olarak yüksek saptandı. Transfüzyon sonrası dönem OAB değerleri ortalaması transfüzyon öncesi döneme göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Diyastolik kan basıncı değerleri ortalamaları arasında anlamlı fark saptanmadı. Transfüzyon sonrası dönemdeki kalp atım hızı ortalaması, transfüzyon sırası dönemine göre anlamlı olarak düşük bulundu. Transfüzyon sırası dönemdeki kalp atım hızı da transfüzyon öncesi döneme göre anlamlı olarak düşük bulundu. Çalışmamızda beyaz önlük hipertansiyonu oranı %8,3, maskelenmiş hipertansiyon oranı ise %4,1 olarak saptandı. Hastaların %67'sinin non-dipper olduğu, 1 hastanın kan basıncı yükünün %25'ten fazla olduğunu görüldü. Sonuç: Talasemi majör'lu adolesan ve çocuklarda, kan transfüzyonu aldıkları günde YİKBİ izlemi ile hemodinamik parametreler ilk kez bu çalışmada değerlendirilmiştir. Çalışmamızda transfüzyon öncesi, ve transfüzyon sonrası dönemler arasında ortalama sistolik kan basıncı ve ortalama arteriyel kan basıncı parametrelerinde anlamlı düzeyde artış saptanmıştır. Kalp atım hızında ise anlamlı düzeyde düşüş olmuştur. Beyaz önlük hipertansiyonu saptanması dışında, en önemli bulgulardan biri de bu hasta grubunda artmış kardiyovasküler riske işaret eden non-dipper oranındaki yüksekliktir. Bu alanda daha büyük hasta gruplarında yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Non-dipper, Talasemi, Transfüzyon, YİKBİ